VİTAMİN
TABLOSU |
Yararları
|
Yetersizlik
Belirtileri |
Yüksek
Alım Belirtileri |
Kaynaklar |
Yağda
Eriyen Vitaminler |
A
Vitamini |
- Cildin, saçların,
tırnakların, diş etlerinin, dişlerin ve kemiklerin sağlıklı kalmalarını sağlar.
- Enfeksiyona karşı direnci artırır; Gece görmemizi kolaylaştırır ve göz
yorgunluğunu azaltabilir.
- Bazı kanser türlerine karşı koruyucu etkisi olabilir. |
Gece körlüğü,
gözde kuruma, deri kuruluğu, hastalıklara karşı dayanıklılığın azalması.
Çocuklarda dişlerin biçimsiz ve sağlıksız gelişmesine; gelişmenin yavaşlamasına
neden olabilir.
Yüksek Risk Grubu : Alkolikler, sigara içenler, gençler, hazımsızlık veya karaciğer
rahatsızlıkları olan kişiler. |
Baş ağrısı,
yorgunluk, düzensiz adet görme, ishal, eklem ve kemik ağrıları, kuru-çatlak deri,
iştahsızlık, saç kaybı, kaşıntı. (Hamilelik döneminde çok fazla alınması bebek
için sakıncalıdır). |
Ciğer, havuç
(pişmemiş), ıspanak (pişmiş), kuru kayısı, brokoli, şeftali, kıvırcık salata,
yumurta, yağsız süt, portakal |
Antioksidan |
|
|
|
D
Vitamini |
Kalsiyumun
sindirilmesi için gereklidir, kulakların içindeki küçük kemikler dahil olmak üzere
tüm kemikler ve dişler için elzemdir. |
Çocuklarda
raşitizm; Osteomalasia (kemik yumuşaması); Osteoporoz; yaşlılıkta duyma zorlukları. |
Kalsiyum birikmesi
(Özellikle kalp ve karaciğerde), kırılgan hassas kemikler, yüksek tansiyon, yüksek
kolesterol, ishal, uykusuzluk, iştahsızlık, baş ağrıları. |
Sardalya, somon
(taze), karides,
süt (D vitamini eklenmiş), yumurta sarısı. |
E
Vitamini
|
Kırmızı kan
hücreleri, kaslar ve diğer dokular için gereklidir. Antioksidan özelliği sayesinde
hücrelerin ve dokuların korunması, hava kirliliğinden dolayı akciğerde ve ağızda
oluşan olumsuz etkinin azaltılması, henüz kanıtlanmamış olmasına rağmen yüksek
olasılıkla kanseri ve erken yaşlılığı önlemedeki faydaları sıralanabilir. |
İnsanlarda henüz
kesin olarak bilinmiyor. |
İnsanlarda henüz
kesin bilinmiyor. Ancak, yağda eriyen vitamin olduğu için aşırı dozlarda
alınmamalı. |
Ayçiçek yağı
(genel olarak bitkisel yağlarda bol bulunur), ıspanak, brokoli, kırmızı et. |
Suda Eriyen Vitaminler
|
Tiamin
(B1 Vitamini) |
- Tüm hücrelerde,
sinir ve sindirim sisteminde
- Yiyeceklerin enerjiye dönüştürülmesinde gereklidir..
- İştah artırmada yardımcı olabilir. |
- Sinir ve sindirim
sistemi bozuklukları
- İştah azalması
– Yorgunluk
- Kilo kaybı
- Mide bulantısı
- Adale ağrıları
- Aşırı eksikliğinde beriberi hastalığı. |
Herhangi bir B grubu
vitamininin gereğinden fazla alınması, diğer B vitaminlerinin alımını olumsuz
etkileyebilir. |
Buğday tohumu,
ciğer, yer fıstığı, bezelye, kuru üzüm, portakal, kuru fasulye, nohut (pişmiş),
karnabahar, yağsız süt. |
Riboflavin
(B2 Vitamini) |
- Yiyeceklerin
enerjiye dönüştürülmesinde gereklidir. |
- Deride kuruluk ve
çatlaklık (ağız ve burun kenarları)
– Görmede sorunlar
- Işığa karşı duyarlılık
- yeme ve yutmada zorluk. |
B1 ve B6'nın
emilmesini engelleyebilir. |
Ciğer, yağsız
süt, yağsız yoğurt, tavuk, brokoli, ıspanak. |
Niasin
|
- Yiyecekleri
enerjiye dönüştüren enzimler için gereklidir
- İştahı artırır, hazmı kolaylaştırır
- Sinir sisteminin düzenli çalışmasını destekler
- Çok yüksek dozda alınması kolesterolün düşmesine yardımcı olabilir (ancak yan
etkileri de olabilir). |
- İshal
- Ağızda yaralar
- Aşırı eksikliğinde Pellegra.. |
- Ülser
– Karaciğer fonksiyonlarını bozabilir
– Yüksek kan şekeri ve ürik asit
- kalp atışlarını bozabilir. |
Tavuk, somon, yer
fıstığı, bezelye, patates. |
B6
Vitamini
|
- Yiyecekleri
vücudun kullanacağı moleküler şekle dönüştürmede gereklidir.. |
- Depresyon
- Ağız kenarlarında yaralar
- Kaşıntılı deri odakları. |
|
Muz, avokado, köfte,
tavuk, balık, patates, ıspanak, bezelye, ceviz. |
B12
Vitamini
|
|
|
|
Kırmızı kan
hücrelerinin oluşumuna yardımcı olur. |
Kan ve sinir
sisteminde hasar (yüksek risk grubu vejetaryenler - özellikle süt, yoğurt, peynir veya
yumurta yemeyenler - ve yalılardır). |
Ender olarak
bebeklerde görülür. |
Ciğer, kırmızı
et, ton balığı, yoğurt, yağsız süt, yumurta, tavuk. |
Folik
Asit
|
Kırmızı kan
hücrelerinin oluşumuna yardımcı olur. |
- Anemi
- hücre bölünmesinde sorunlar
- Diş etlerinde kanama (yüksek risk grubu alkolikler ve hamile kadınlardır). |
Aşırı doz çinko
emilimini engelleyebilir. |
Ciğer, ıspanak
(pişmemiş), ıspanak (pişmiş), portakal suyu, greyfurt suyu, kıvırcık salata,
göbek salata, brokoli (pişmiş), muz, kepek ekmeği. |
Biotin
|
- Glikoz
metabolizmasında
- Bazı yağ asitlerinin oluşumunda. |
- Deride dökülme
- Kas ağrısı
– Yorgunluk
– İştahsızlık (bu belirtiler çok ender görülür). |
Gereğinden fazla
alınması, diğer B vitaminlerinin alımını olumsuz etkileyebilir. |
Ciğer, yulaf
(pişmiş), soya fasulyesi, yumurta, süt, tavuk, mantar, muz. |
C
Vitamini
|
- Kan damarlarının
kuvvetli olmasında
- Kolajen sentezinde görev alır
- Steroid hormonlarının sentezinde (yara ve iltihaplanmaya karşı etkilidir)
- Enfeksiyonlardan ve soğuk algınlıklarından korur
- Diş etlerinin sağlıklı kalmasında
- Demirin vücutta daha elverişli kullanılmasında etkilidir. |
- Diş etlerinin
kanaması
– Yorgunluk
- İştah azalması
- Yaraların iyileşmesinde gecikme
- Deride kuruluk ve çatlaklık
– Eklemlerde şişmeler. |
- Oksalat ve ürat
taşlarının oluşumu
- İshal. |
Portakal suyu, yeşil
biber, portakal, çilek, brokoli, greyfurt, domates, lahana, bezelye. |