11.AY BEBEK GELİŞİMİ
Bebeğiniz artık rahatlıkla ayakta durabilir ve bunu yaparken her
türlü yardımı reddeder. Ayrıca, ayakta iken yavaş yavaş
eğilip, düşmeden oturma pozisyonuna geçebilir. Bunu yaparken
arada durur ve eğilip iki bacağının arasından bakar.
Etrafını farklı açılardan görmek onu heyecanlandırır.
Bebekler ortalama olarak 11 aylıkken, sehpa kenarına
tutunarak yürüyebilirler. Ancak bu her bebekte değişen bir
durumdur ve sizin bebeğiniz de bunu daha erken ya da daha
geç becerebilir. Sehpa kenarında çok rahat yürümeye
başladıktan sonra yavaş yavaş ellerini bırakacaktır veya
tutunmayı aniden unutacaktır. Tek ayağının üzerinde ve
parmak ucunda yürümeyi deneyecektir. Tüm desteğini tek eline
vererek eğilip yerden bir oyuncak almaya çalışabilir.
Bebeğiniz ayağa kalkıp, tutunarak da olsa yürümeye başladığında
ayakkabı giymeye hazır demektir. Ancak ayak kaslarının
güçlenmesi için ev içinde mümkün olduğunca çorapla
gezdirmeye devam edin. Bebek çok iyi yürümeye başlayana dek
ayakkabılar yumuşak ve elastik olmalıdır. Birçok anne,
bebeğinin kalın ve sert tabanlı ayakkabı giymesi gerektiğini
düşünür, ancak bu yanlış bir kanıdır. Sert ayakkabılar
ayağının burkulmasına neden olabilir.
Merdivenler hemen hemen tüm çocukların ilgisini çeker. Çoğu
bebek yukarı çok rahat çıkar ve merdiven başına vardığında
nasıl ineceğini bilemediğinden korkarak ağlamaya başlar. En
az bir sonraki aya kadar merdiven inmeyi beceremeyecektir.
Bebeğiniz merdiven çıkmayı öğrendiğinde sürekli olarak
gözetiminiz altında olmalıdır.
Bebeğiniz, tüm bunları denerken birçok kez düşecektir. Eğer bu
düşmelere çok büyük tepkiler göstermezseniz, bebeğiniz de
-çok canı acımadığı sürece- tepki vermez. Eğer bir düşme
sonrasında bebeğiniz ağlayacak gibiyse ona sarılın ve sanki
çok komik bir hareket yapmış gibi gülün, onu da güldürmeye
çalışın. Sadece sizi güldürmek için tekrar düşmeye
çalışmayacağından emin olmalısınız.
Bebeğinizin uyku düzeni de bu ay değişebilir. Uykuları gün içinde
kısalıp, geceleri uzayabilir. Ya da gün içinde iki uykuyu
birleştirip bir kez, ancak uzun süreli uykuya yatabilir. Bu
gibi durumlarda bebek tüm öğleden sonra uykusuz kalacağından
akşam yemeğine doğru huysuzlaşabilir. Bu yüzden belki de en
iyi yol, öğle yemeğini erken verip, hemen yemek sonrasında
uyumasını sağlamak, yani tek uykuyu mümkün olduğunca geçe
almaktır.
Bebek geceleri uykuya dalmakta zorlanıyorsa, banyosunu gece
yaptırmayı deneyin. Ilık bir banyo, onun tüm gece boyunca
uyumasına yardımcı olacaktır. Eğer henüz başlamadıysanız,
her gün yıkamaya başlamak için iyi bir dönemdesiniz; çünkü
bebek hem gün içinde yerlerde dolaşmaktan, hem de kendi
kendine yemek yemeye çalışmaktan kirlenir.
Onbirinci ayda bebek fiziksel gelişiminin yanı sıra diğer birçok
alanda da gelişim gösterir. Örneğin, mutfaktan gelen ses ve
kokulardan, akşam yemeğinin hazırlanmakta olduğunu anlar.
Bunu önceden anlayarak, fazla "sabır" gösteremese de,
herhangi bir şey için bekleyebilmeyi öğrenir.
Bazı zamanlar bebeğinizin ona söylediğiniz şeyleri
duymadığını düşünmek sizi endişelendirebilir. Aslında
bebeğiniz, böyle zamanlarda yaptığı işle o kadar meşguldur
ki size cevap vermek istemez. Ancak duyma ile ilgili
endişeleriniz büyüyorsa çocuk doktorunuza danışmalısınız.
Birinci senesinde çok az bebek kelime söyleyebilir ve bilinenin
aksine konuşma bir zeka belirtisi değildir. Birçok bebek
pasif kelime hazinesine sahiptir; yani söyleyemese bile
yaklaşık on nesnenin anlamını bilir ve -istediğinde- basit
talimatlara uyabilir. Şimdiye kadar yapmadıysanız,
talimatlarınıza "lütfen" ve "teşekkür ederim"i eklemek için
en uygun zamandır. Bebeğiniz konuşmaya başladığında, bu
kelimeler doğrudan konuşmasına yansıyacaktır.
Bebeğinizin konuşmasındaki kusurların bebeğinizin dil gelişimini
bozacağını düşünmeniz yersiz bir endişe kaynağıdır. "Bebek
tarzı konuşma" hemen her dilde mevcuttur ve normal şartlarda
dil gelişimini etkilemez.
Bebek artık çok düzgün olarak nesneleri kavrar ve
parmaklarını daha iyi kullanabilir. Başparmak ve işaret
parmağı ile nesneleri daha kolay tutar; örneğin bir muz
parçasını ustalıkla tabaktan alabilir.Keşfetmeye yönelik
davranışları onu oyuncak ve diğer nesneleri sınıflandırmaya
yönlendirir. Bebek sürekli olarak şekil ve ebatları inceler;
örneğin plastik bir kap ile cam bardağın arasındaki farkı
anlamaya çalışır. Küçük bir kabın büyüğün içine gireceğini,
ama tam tersinin olamayacağını bilir.
Bebeğinize kitap okumak ve resimler göstermek bebeğin etrafındaki
nesneleri daha iyi tanımasını sağlar. Ancak ona bu dönemde
harf veya kelime öğretmeye çalışmayın. Bunun yerine kitaba
bakmayı sevimli bir oyun haline dönüştürün.
Bu dönemde bebek "oyuncak nerede?" oyununu oynamaya bayılır.
Saklanan oyuncağı daha ustalıkla arayabilir. Eğer oyuncak
daha önce saklanan yerde değilse bile mutlaka başka bir
yerde gizlenmiş olduğunu bilir. Aramaya devam eder ve sizin
de ufak tefek yardımınızla bu büyük sır çözülür!
Anne ve babanın bebekle ilişkileri farklıdır, ancak her ikisi de
çok değerlidir. Farklı görünüşler, farklı fikirler ve farklı
iletişim bebeğin insanları ve çevresini daha rahat
anlamasını sağlar. Eğer bebeğinizi tek başına
büyütüyorsanız, karşı cinsten insanlarla iletişim kurmasına
olanak tanımalısınız. Eğer bu insanlar ara sıra da olsa,
bebeğinizle bire bir iletişim kurarlarsa, bu size de biraz
dinlenme imkanı verir.Bebeğiniz hala daha sizin desteğinize
ihtiyaç duyar. Size her sarıldığında veya ilgi beklediğinde
karşılık göreceğinden emin olmalıdır. Onu şımarttığınızı
söyleyen yakınlarınıza kulak asmamalısınız.
11.AY DÖNÜM NOKTALARI
SOSYAL FİZİKSEL ZİHİNSEL
• Saklanma-bulma veya top atma gibi oyunlardan çok hoşlanır.
• Her zaman katılımcı olmayabilir.
• Sürekli onaylanmayı bekler.
• Destekle ayakta dururken öne doğru eğilebilir.
• Ayakta dururken düşmeden oturabilir.
• Parmak ucunda durabilir.
• Çömelir ve eğilir.
• Kutu kapağını kaldırır.
• Kitap sayfalarını, birer birer olmasa bile çevirebilir.
• Nesneleri bilinçli olarak yerlerine koyabilir.
• Ufak nesneleri tutup kaldırabilir.
• Kaşığı ağzına götürebilir.
• Ayakkabı ve çorabını çıkartabilir.
• Amacına ulaşabilmek için araçlar kullanmayı dener; örneğin
ufak bir iskemleyi
yürüteç gibi kullanmayı deneyebilir.
• Bazı nesnelerin sembolü olan kelimeleri hatırlar ("uçak"
dendiğinde gökyüzünü işaret edebilir).
• Söyledikleri hala anlaşılamaz; ancak birkaç anlamlı ses
çıkarabilir.
• Ritmik sesleri ve yüz ifadelerini çok rahat taklit eder.
