12.AY BEBEK GELİŞİMİ
Bebeğinizin o bitmez tükenmez enerjisini gördüğünüzde, onun
hastaneden eve getirdiğiniz ufacık yaratık olduğuna
inanamazsınız. Artık "kendi olma bilinci" çok gelişmiştir.
Yani artık kendini "farklı" bir insan olarak görmekte ve
boyunu, ihtiyaçlarını ve isteklerini net olarak
bilmektedir.Yaklaşık her beş bebekten üçü 12. ayda yürümeye
başlar, ancak bunun bir genelleme olduğunu unutmamak
gerekir. Onikinci ay sonunda bebeğinizin ayakta desteksiz
durabilmesi, ancak yürümeye hazır olmaması da normal bir
gelişim sayılır.Bebeğin ilk adımları genelde düşmeyle sonuçlanır; bu zamanlarda
bebeğe sarılmak ve hiçbir şey olmadığını yumuşakça anlatmak
onu tekrar yürümesi için cesaretlendirecektir. Düştükten
sonra canının yanmasından çok, başarısız olduğu için ağlar.
Bu yüzden yanına koşup endişenizi ona gösterirseniz, düştüğü
için daha çok üzülecektir.
Bebeğinizin, ayaklandıktan sonra bile emeklemeye devam etmesi sizi
endişelendirmemelidir. Yürümeye yeni başlayanlar,
emekleyerek istedikleri yere ulaşmaları daha kolay
olduğundan bir süre daha emeklemeyi tercih edebilirler.
Zaman içerisinde bebek yürüme işlevinin tüm mekaniğini
anlayacaktır. Makul bir güvenle, düz bir hat üzerinde
yürüyebildiği zaman, köşeleri nasıl döneceğini veya
düşmeden, kendi isteğiyle nasıl duracağını keşfedecektir.
Hareketli bir bebek oyun parkından veya yatağından
tırmanabilir ve bu tehlikeli bir biçimde düşme riskini
arttırır. Bebeğiniz tırmanmayı çok seviyorsa, karyolasının
bir tarafını biraz aşağı indirebilirsiniz, böylelikle daha
rahat içeri girer veya dışarı çıkar, ancak odayı olası
tehlikelerden arındırmalısınız.
Bebeğiniz kaşık veya çatalı çok iyi kullanmasa da kendi
kendine yemek yiyebilir. Uygun zamanlarda elleriyle yemek
yemesine izin verin ve yaptığı dağınıklığı hoş görün.
Genelde, ebeveyn yemek yedirdiğinde, bebeğin zorlandığını
düşünür ve aslında o yemeği sevse bile reddedebilir.
Bu dönemde bebeğiniz, biraz daha hareketlendiğinden, kilo
alması yavaşlar. Gün içinde tek öğün yiyip, birkaç yiyecek
dışında önüne sunulan her şeyi reddedebilir. Az yediğini
düşünmenizin bir nedeni de sindirim sisteminin artık
yemekleri eskisinden daha etkili bir biçimde sindirmesidir.
Yemek yeme alışkanlıklarının yanı sıra yemek tercihleri de
bu dönemde oldukça belirginleşir. Aniden bebeğiniz çok
sevdiği muzu reddedip her öğün elma yemek isteyebilir. Bu
tamamen normaldir.
Bu dönemdeki bebeklerin gün içinde en az bir kez dinlenmeye, yani
uykuya ihtiyaçları vardır. Genelde uyku için en iyi zaman
öğle yemeğinden hemen sonra olmakla birlikte, bu her zaman
gerçekleşemeyebilir. Kendi düzeninize ya da onunkine uygun
olarak, bebeğinizi farklı zamanlarda uyumaya teşvik
edebilirsiniz.
Bu ayın başında bebeğiniz, gündelik eylemleri ile ilgili ona
söyleyeceğiniz pek çok şeyi anlar. Bu ay sonunda bir iki
kelimeyi kendine özgü bir şekilde söyleyebilir.Bebek hala
uzanabildiği her şeyi anlamaya ve öğrenmeye çalışmaktadır.
Eline aldığı her şey kurcalanmalı, sallanmalı ve yere
atılmalıdır. Işığı açıp kapamak ise en heyecan verici
oyunlardan birisidir. Hareket eden hemen her nesne onu
cezbeder ve artık nesneleri parçalara ayırmaktan değil, bir
araya getirmekten hoşlanır.
Oyuncak satın alırken, oyuncak kutularının üzerindeki yaş
sınırlamalarına özellikle dikkat etmelisiniz. Bunlar
çocukların zihinsel kapasitelerinin yanı sıra güvenlik
nedenleriyle de konulmuştur. Eğer kutudaki yaş sınırı 3 yaş
üzerini gösteriyorsa, bunun nedeni bu oyuncakların daha
küçük yaştakilerin ağızlarına sokabilecekleri küçük
parçalarının olmasıdır.Artık daha karmaşık oyunlardan
hoşlanır. Örneğin elbiselerini kendi çıkarmak isteyebilir.
Bebeğiniz bir an çok anlayışlıyken hemen sonrasında
huysuzlaşabilir ve dediklerinizi dinlemeyebilir. Etrafında
oynayacak birileri olduğunda dediklerinizi daha kolay kabul
eder. Her ne kadar bu dönemde beraber oynamasalar da
yakınında bir yaşıtı olması hoşuna gider, ancak genelde daha
büyük çocuklarla oynamayı tercih eder.
Oyuncak hayvanlar bu dönemde bebeğinizin favori oyuncaklarıdır ve
genelde 1-2 tanesine çok bağlanırlar. Bu oyuncaklar genelde
uykuya "geçişe" yardımcı olup, sizin bir alternatifiniz
olurlar.Her çocukta farklılık göstermekle beraber ayrılma
korkusunu bu dönemde yoğun yaşarlar. İnsan yadırgama da aynı
şekilde değişkendir: bir yere gidildiğinde yakınında olmaya
çalışın, evdeyken bebek kendi başına dolaşabilir ve keşfe
çıkabilir. Her ne kadar yadırgama son bir iki aydır azalmış
olsa da hareketlendikten sonra tekrar başlayabilir.
Bu ay sonunda bebeğiniz bir mizah anlayışı geliştirecektir. Örneğin
yaptığı bir şeye güldüğünüzü gördüğünde bunu tekrar tekrar
yapar.
Bu dönem bebeğiniz aynı zamanda farklı ruh hallerini de
yansıtacaktır. Bebeğin ruh hali tamamen sizin ruh halinize
bağlıdır; eğer siz çok sinirliyseniz, bebeğinizi sakin
tutmak pek mümkün olmayacaktır. Sinirli olduğu zamanlarda
kısa bir süre için bebeği odasında yatağına bırakıp,
kapısını kapatabilir ve biraz sakinleşmesini
bekleyebilirsiniz. Göreceksiniz, gösterecek insan
olmadığında bebeğinizin siniri hemen geçecektir.
Bebeğinize disiplin verirken tutarlı olmanın önemini daha önce
belirtmiştik. Ancak yaşı ilerledikçe çevresinde her şeyin
tutarlı olmadığını anlayacaktır. Eğer sürekli bebeğin
arkasında koşturursanız, bir zaman sonra size dikkat etmeyi
bırakacaktır. Planladığınız disiplin taktiklerini tehlike
potansiyeli olan veya çevresini rahatsız eden durum ve
davranışlar için saklamalısınız. Hatırlanması gereken ne
kadar az kural olursa, bunları uygulaması da o kadar kolay
olur.
Yakında bebeğiniz 1. yaşını kutlayacak. Her ne kadar bu yaşgünü,
bebekliğin bitişini gösterse de bebekçe davranışların bitmiş
olduğunu göstermez. Ancak bebekliğin verdiği çaresizlik
dönemi arkada kalmış ve olgunlaşma dönemine girilmiştir. Ve
sizin "çok özel" bebeğiniz, "çok özel" bir çocuk olma
yolunda hızla ilerlemektedir.
12.AY DÖNÜM NOKTALARI
SOSYAL FİZİKSEL ZİHİNSEL
• Anne-babaya, tanıdıklarına ve sevdiği nesnelere şefkat ve
ilgi gösterir.
• Uykuya karşı direnir.
• Ruh halleri değişkenlik gösterir.
• Anne-babadan ayrılmaya karşı çok tepki gösterir.
• Ebeveynlerden, gereğinden fazla yardım bekler.
• Sevmediği yemeklere veya yemek yedirilmeye direnir.
• Espri anlayışı gelişir.
• Kalkma, yürüme ve dolaşma karışımı bir eylem içersindedir.
• Tutunmadan bir iki adım atar veya tekerlekli bir oyuncağa
dayanarak yürür.
• Karyoladan tırmanabilir.
• Merdiven çıkabilir.
• Ayaktayken kolayca oturma pozisyonuna geçebilir.
• Çömelme pozisyonundan ellerini kullanarak ayağa
kalkabilir.
• Telefon, araba gibi oyuncakları kullanmayı öğrenir.
• Bir eli diğerine tercih eder.
• İki nesneyi kol altlarına sokup, üçüncüsünü eline
alabilir.
• Kendisine verilen talimatları ve söylenilen pek çok şeyi
anlar.
• "Anne" dışında bir iki kelime daha söyleyebilir.
• Dergi ve kitaplardaki hayvanları tanır.
• Kaybolan bir nesneyi, görmese bile son bulduğu yere bakar.
• Olayları daha uzun süre hatırlar.