DİKKAT EKSİKLİĞİ VE HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU

Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu, kişinin yaşına ve gelişimine uygun olmayan şekilde dikkat sorunları, aşırı hareketlilik ve istekleri erteleyememe (dürtüsellik) ile kendini gösteren bir bozukluktur. Bu bozukluğun 3 temel belirtisi vardır:

o Dikkat Eksikliği
Dikkat becerileri yaşıtlarının dikkat süresi ve yoğunluğundan daha azdır.
o Aşırı Hareketlilik
Yaşına ve gelişimine uygun olmayacak şekilde hareketli olma durumu görülür.
o Dürtüsellik
Davranışın kontrol edilebilmesinde sorun yaşama durumu.

Belirtilerin 7 yaştan önce başlaması ve en az 6 aydır birden fazla ortamda görülmesi gerekir. Okul öncesi dönemde başlamasına rağmen genelde ilköğretime başladıktan sonra fark edilebilen bir bozukluktur.

Bebeklik Döneminde Görülebilen Belirtiler:
o Huzursuzluk
o Gerginlik
o Hareketlilik (anne karnında da bildirilebilir)
o Dış uyaranlara aşırı tepki verme
o Uyku sorunları (huzursuz uyku sorunları)

Okul Öncesi Dönemde Görülebilen Belirtiler:
o Sürekli hareketlilik
o Çok konuşma, bağırıp, çağırma
o Adeta düz duvara tırmanma, sakarlıklar
o Ders boyu yerinde duramama, yerinden kalkmadığı zaman kalem vb şeyleri yere düşürüp alarak kıpır kıpır olma.
o Etkinliği sonuna kadar sürdürememe
o Sık etkinlik değiştirme
o Kısa dikkat süresi
o İsteklerini erteleyememe, sıra bekleyememe
o Sonucunu düşünmeden, korkusuz davranışlar
o Arkadaş ilişkilerinde uyumsuzluk
o İstediği olmadığında yoğun tepki verme, saldırganlık

İlköğretim döneminde söz konusu belirtilere okul başarısızlığı, artan yoğunlukta dikkatsizlik, olumsuz arkadaş ilişkileri, unutkanlık (eşyalarına sahip çıkamama) sorunları da eklenir.

DEHB'ye Eşlik Eden Bazı Bozukluklar:
o Davranış Problemleri
o Kaygı Bozuklukları
o Depresyon
o Dalgınlık, hayal kurma
o Dağınıklık
o Koordinasyon güçlükleri,
o Bellek sorunları
o Öğrenme güçlükleri
o Uyku problemleri
o Arkadaş ilişkilerinde sorun yaşama (Sosyal ilişki sorunları)
o Özgüven eksikliği, benlik saygısının düşmesi
o Problem çözme ve karar verme becerilerinde zorlanma

Tanı ve Değerlendirme Aşaması:
o Aile ile görüşme ve bilgi alma
o Çocukla görüşme ve gözlem
o Muayene ve testler
o Okul ve öğretmenden bilgi alma

Tedavi ve Eğitim Programı Aşaması:
o Bireysel tedavinin hedeflerini belirleme (bireysel eğitim, sosyal beceri eğitimi..vb)
o Anne ve babayı yönlendirme
o Okul ve öğretmenle iletişim
o Gerektiği düşünülüğünde medikal tedavi