DİKKAT EKSİKLİĞİ VE HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU

TANIM:

Dikkat eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu bireyin yaş ve gelişim düzeyine uygun olmayan aşırı hareketlilik, istekleri erteleyememe (impulsivite) ve dikkat sorunlarıyla kendini gösteren bir psikiyatrik bozukluktur.

ÖZELLİKLER:

DEHB’in (Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu) temel özelliği, kalıcı ve sürekli dikkatsizlik belirtileri ve yerinde duramama diye nitelenen aşırı hareketliliktir. Yürümeye yeni başlayan bir yada iki yaşındaki bir çocuğun çok hareketli olması gelişimsel olarak beklenen bir durumdur. Ancak onbir yaşındaki bir çocuğun sınıfta 10-15 dakika bile yerinde oturamaması gelişimsel olarak olağan karşılanmamaktadır. Yine de bir yıl içinde sadece birkaç gün aşırı hareketli olan çocuğa bu tanı konulamaz. Tanı koyma aşamasında belirtilerin birden çok ve çeşitli olması beklenmekte, sadece unutkan olmak yada arkadaşlarına dürtüsel davranmak tanı için yeterli kabul edilmemektedir .

Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu, kişinin yaşına ve gelişimine uygun olmayan şekilde dikkat sorunları, aşırı hareketlilik ve istekleri erteleyememe (dürtüsellik) ile kendini gösteren bir bozukluktur. Bu bozukluğun 3 temel belirtisi vardır:Dikkat Eksikliği :Dikkat becerileri yaşıtlarının dikkat süresi ve yoğunluğundan daha azdır.Aşırı Hareketlilik :Yaşına ve gelişimine uygun olmayacak şekilde hareketli olma durumu görülür.Dürtüsellik :Davranışın kontrol edilebilmesinde sorun yaşama durumu.Belirtilerin 7 yaştan önce başlaması ve en az 6 aydır birden fazla ortamda görülmesi gerekir. Okul öncesi dönemde başlamasına rağmen genelde ilköğretime başladıktan sonra fark edilebilen bir bozukluktur.

Bebeklik Döneminde Görülebilen Belirtiler:
Huzursuzluk ,Gerginlik,Hareketlilik (anne karnında da bildirilebilir),Dış uyaranlara aşırı tepki verme ,Uyku sorunları (huzursuz uyku sorunları)

Okul Öncesi Dönemde Görülebilen Belirtiler:
Sürekli hareketlilik
Çok konuşma, bağırıp, çağırma
Adeta düz duvara tırmanma, sakarlıklar
Ders boyu yerinde duramama, yerinden kalkmadığı zaman kalem vb şeyleri yere düşürüp alarak kıpır kıpır olma.
Etkinliği sonuna kadar sürdürememe
Sık etkinlik değiştirme
Kısa dikkat süresi
İsteklerini erteleyememe, sıra bekleyememe
Sonucunu düşünmeden, korkusuz davranışlar
Arkadaş ilişkilerinde uyumsuzluk
İstediği olmadığında yoğun tepki verme, saldırganlık .İlköğretim döneminde söz konusu belirtilere okul başarısızlığı, artan yoğunlukta dikkatsizlik, olumsuz arkadaş ilişkileri, unutkanlık (eşyalarına sahip çıkamama) sorunları da eklenir.

DEHB'ye Eşlik Eden Bazı Bozukluklar:
Davranış Problemleri
Kaygı Bozuklukları
Depresyon
Dalgınlık, hayal kurma
Dağınıklık
Koordinasyon güçlükleri,
Bellek sorunları
Öğrenme güçlükleri
Uyku problemleri
Arkadaş ilişkilerinde sorun yaşama (Sosyal ilişki sorunları)
Özgüven eksikliği, benlik saygısının düşmesi
Problem çözme ve karar verme becerilerinde zorlanma

Tanı ve Değerlendirme Aşaması:
Aile ile görüşme ve bilgi alma,Çocukla görüşme ve gözlem,Muayene ve testler,Okul ve öğretmenden bilgi alma