Yetişkinlerin ve çocukların, bebeklerle konuşurken ses tonlarını ve
şiddetlerini değiştirdiklerini daha melodik bir konuşma
tarzını benimsediklerini de gözleyebilirsiniz. Buna bebek
konuşması denir. Bunu yetişkinler bilinçli olarak değil,
kendiliğinden yaparlar. Araştırmalar, bu tarz konuşmaların
bebekler için çok yararlı olduğunu göstermektedir. Böylece
bebekler, konuşmalar sırasında farklı sesler duyabilir ve
farklı sözcüklerin anlamlarını öğrenebilirler. Bu, farkında
olmadan yaptığımız bebek gibi konuşmak, nasıl bir konuşma
tarzıdır? Bebek gibi konuşurken gerçekte neler olur. Bu
konuşma tarzında kendinizi; daha yavaş ritimle ve uzatarak konuşurken ,daha yüksek sesle
konuşurken ,sözcükleri tekrarlarken , konuşmalarınızı
basitleştirirken ,sesleri vurgularken ,sözcükleri
vurgularken bulabilirsiniz.
İlk başta, bebekle bu tarzda konuşurken komik duruma düştüğünüzü
sanabilirsiniz, ancak bu değişik konuşma şeklinizin, bebeğin
dikkatini daha çok çektiğini göreceksiniz
Ailenin öğretebildikleri
Bebekler, doğuştan dil ve konuşma yeteneğiyle doğarlar; ancak sizin
yardımınız çok önemlidir. Araştırmalar, çocuğun nasıl ve ne
zaman konuşmayı öğrendiği konusunda, ailesinin desteğinin
olumlu etkisi olduğunu göstermektedir.
Dili kullanmayı öğrenmek dereceli bir süreçtir. Bebeğiniz,
çevresinde konuşulan dili dinlemekten mutlu olacaktır ve
duyduklarını, pratik yaparak konuşmayı öğrenecektir. Önce
kendisine söylenen şeyleri anlamaya, daha sonra da
sözcükleri tek tek kullanmaya başlayacaktır. Başlangıçta bu
sözcükleri tutarsız olarak kullanabilir. Daha sonra bu
sözcüklerle basit cümleler kuracak ve en sonunda da daha
uzun ve anlaşılır cümleler kurarak, hangi sesleri
kullanacağını doğru olarak öğrenecektir.
Birçok aile, çocukların nasıl ve ne zaman konuşması gerektiğini
bilmekte güçlük çekerler. Ancak, her çocuğun kapasitesinin
farklı olduğunu unutmamak gerekir. Aynı ailedeki çocukların
konuşmayı öğrenme süreleri farklı olabilir. Kız çocukları,
erkek çocuklarına göre konuşmayı daha erken
kazanabilmektedirler. Burada önemli olan, çocuğun dil
gelişiminde tutarlı olmasıdır.
YAŞ TEMEL SOSYAL VE DİL İŞLEVİ
|
Doğum |
İnsan sesiyle rahatlar, ağlaması yaygın olarak
rahatsızlık ve açlık ifade eder. |
|
6 hafta |
İnsan sesine tepki verir, yumuşak ve keyifli sesler
çıkarır; yardım istediği zaman ağlar. |
|
2 ay |
Değişik sesleri ayırdetmeye başlar; yumuşak ses
tonu daha çok gırtlaktan çıkar. |
|
3 ay |
Başını sese doğru yönlendirir; başkalarının
konuşmasına sesle cevap verir; mırıltıya başlar, ve
değişik heceleri ritmik şekilde tekrarlar. |
|
4 ay |
Değişik ses perdelerini kullanmaya başlar, ses
tonlarını taklit eder. |
|
6 ay |
Başkaları tarafından çıkarılan sesleri taklit
etmeye başlar. |
|
9 ay |
Yetişkinlerin tonlamasına benzer şekilde anlam
ifade eden tonlamalar yapar. |
|
12 ay |
Kelime hazinesini geliştirmeye başlar; 12 aylık bir
bebeğin kullandığı 5-10 kelimesi olabilir ve sonraki
6 ayda iki katına çıkacaktır. |
|
24 ay |
Kelime hazinesi hızlı bir şekilde artar ve tahminen
200-300 kelimeye ulaşabilir; kelimeler genellikle
günlük nesnelerdir; ifadeleri tek kelimeliktir. |
|
36 ay |
900-1000 arası kelime hazinesi vardır; 3-4
kelimelik basit cümleler kurar (özne ve yüklem); iki
kelimeli komut cümlelerini anlar. |
0-1 Yaş