|
YARATICI DRAMA ETKİNLİKLERİ
1- HAREKET
: Çeşitli hareket yöntemleriyle kendini tanıma, başkalarını
tanıma, etkileşim kurma, güven duyma, uyum
sağlama
ve bir çok özellikleri katılımcıya kazandıran bir etkinlik
çalışmasıdır.
Durduğu
yerde sallanma, yürüme, koşma, zıplama, sıçrama, beş duyuyu
kullanma vb. hareketlerle liderin rehberliğinde belli
kurallara uygun olarak yapılan bir drama etkinliğidir.
Çocuklar
doğumdan itibaren doğal olarak hareket ederek yaşantı ile
ilgili pek çok şeyi öğrenirler. Kendi vücutlarını tanırlar,
organların farklı işlevleri olduğunu fark ederler, ellerini
ayaklarını farklı işlerde kullandıklarını keşfederler.
Bunları kontrol altına almayı öğrenip beceri geliştirirler.
Zamanla çevrelerini ve yakın çevresindeki insanları
tanırlar, onlarla iletişim kurmayı öğrenirler.Okul
öncesi çocuklarıyla yapılan hareket etkinlikleri içersinde
çocuk kendini, vücudunun parçalarını, duyu organlarını
tanıma fırsatı bulur. Böylece disipline edilmiş bir
çalışmayla doğal hareket gelişimi desteklenmiş olur.
2- RAHATLAMA
: Bedenin, duygu ve düşüncelerin yumuşaması, sakinleşmesi
için yapılan bir drama etkinliğidir. Hareket ve
ısınma
çalışmalarından sonra liderin rehberliğinde çeşitli
rahatlama egzersizleri yapılır. Bu egzersizler genel olarak
yerde uzanmış olarak yapılır. Gözler kapatılır. Lider, müzik
eşliğinde komutlar verip gruptakilerin hayal gücünü harekete
geçirir. Vücuttaki yorgunluğun ve gerginliğin giderilmesi
amaçlanır. Başarıyla yürütülmüş bir rahatlama çalışmasından
sonra enerji toplayan ve güç kazan vücut daha yoğun bir
çalışmaya hazırdır.
3- PANDOMİM
: Sözsüz ifade olarak bilinen pandomim çocukların çok
hoşlandığı bir drama etkinliğidir.Yakın
çevresindeki olayları veya günlük alışkanlıkların pandomim
ile ifadesi yanında bir eşya, bir olay, bir öykü de
çocuklarla
birlikte
uygulanacak pandomim etkinlikleridir. Pandomim esnasında
müzik çoğu kez gereklidir. Müziğin ritmine uygun yürüme,
koşma, sıçrama hareketlerinin yanı sıra çeşitli hayvan
taklitleri, çiçeklerin açması, rüzgarın esmesi gibi durumlar
da müzik ve ritim pandomime canlılık kazandırır.
4- ROL
OYNAMA VE DOĞAÇLAMA : Rol oynama, oyundaki
karakterlerin özelliklerini, duygularını canlandırmaktır.
Doktor,
hastalarla ilgilenir; oyundaki rolüne göre neşelidir,
mutludur, öfkelidir. Öğretmen öğrencisine ders verir,
sevecendir, sinirlidir. Yavrularına yem arayan koruyucu bir
tavuk, ormandaki hayvanlara hükmeden güçlü bir kral aslan
vb.
Yaratıcı
dramada rol oynama bir film veya oyundaki karakteri
canlandırmak değil, herhangi bir karakteri duygusal ve
davranışsal
Özellikleriyle kendi düşselliği
içinde canlandırmaktır. Bazen resimler
gösterilerek, bazen çeşitli tanımlamalar yapılarak
istedikleri rolü alan çocuklar bunları özgürce canlandırıp
konuşurlar.
Rol
oynamanın daha gelişmiş biçimi olan doğaçlamada çocuğa
sosyal olaylardaki gerçeğe uygun davranışları canlandırması
için fırsat verildiği gibi gerçek yaşantıda karşılaşma
olasılığı bulunmadığı rolleri de üstlenerek, düşsel
durumları oynaması için de olanaklar sağlanır. Doğaçlamanın
konusuyla çok yakın ilgisi vardır. Çalışma sırasında
diyaloglar doğal olarak çocuklar tarafından oluşturulurlar,
doğaçlama dil yeteneği bakımından en üst düzeye ulaşır.
Doğaçlamada bazen ses efektleri de kullanılır. Doğaçlama
süreci içinde fikirler toplanır, biçimlenir, problemler
çözülür ve fikirlerin ifade edeceği dramatik bir form
araştırılır. İletişim kurma ihtiyacı grubun fikirlerini
diğerleriyle iletişim kurabilecekleri bir yapı içinde
organize etmeye yönlendirir. Böylece doğaçlama yoluyla
çocuklar doğal yapıyı anlayıp geliştirirler, tutarlı olarak
kendilerini ifade ederler. Konuya göre uygun dili
konuşurlar.
5- DRAMATİZASYON : Dramatizasyon öykü içinde sunulan olayların ve durumların
oynanmasıdır. Dramatizasyonda öykü
çocuklara
lider tarafından anlatılır, okunur veya resimler gösterilir.
Yaratıcı dramatizasyonda öyküyü çocuklar istedikleri gibi
gelişip sonuçlandırılabilir. Öykünün nasıl gelişeceğine veya
nasıl sonuçlanacağına çocuklar birlikte karar verir, böylece
kendi yarattıkları yeni bir öykü oluşur.Dramatizasyon yapılırken her çocuk istediği karakteri kendi
seçer. Burada liderin rolü öyküyü anlatmak veya sunmaktır.Yaratıcı
dramatizasyonda verilen veya oluşturulan öykünün;
Çocukların yaşına ve gelişimine uygun olmasına, Kolay
oynanabilmesine,Çocukları sıkmayacak sürede olmasına,Öğretici, eğitici ve gelişimlerini sağlamasına,Hemen
hemen her çocuğun katılımına uygun olmasına, özen
gösterilmelidir.
Öyküler
kuklalarla da canlandırılabilir. Yaratıcı drama
etkinliklerinde çocuklar kukla oynatırken doğaçlama yaparak
konuşurlar. Özellikle
çekingen çocuklar kukla oynatırken kuklanın arkasına
sığınarak kendi düşüncelerini rahat bir şekilde ifade etmek
fırsatı bulurlar, böylece hem duygusal rahatlama sağlar hem
de dil gelişiminde ilerleme kaydederler.
6- YARATICI
DANS
:
Yaratıcı dans çocuğun vücut hareketleriyle
müziği yorumlamasıdır. Yaratıcı dansta asla hareket komutu
verilmez.
Çocuklara uygun müzik dinletilerek içlerinden geldiği gibi
özgürce dans etmeleri istenir.
Müziğe
içsel güç katılarak; çiçekli bir bahçede uçuşan kelebeklerin
dansı, ormanda kuşların ötüşü ve kanat çırpışı, denizde yaşayan
hayvanların karnavalı, çoban ve kuzuların dansı vb. gibi
konular verilerek, müziğin ritmine uygun olarak dans
etmeleri istenir. Dansta vücudun tüm parçaları
kullanılabilir. Baş, boyun, omuzlar, kollar, eller, kalça,
bacaklar, ayaklar ve hatta gözler, kaşlar, ağız, dil de
dansa katılabilir. Dans çocuğa bedenin nerede ve nasıl
çalıştığı, nasıl hareket ettiği ile ilgili değerleri
ipuçları verir. Çocuk bu yolla hareketlerinin sınırını
(yüksek, orta, alçak), yönünü (ileri, geri, sağa, sola,
çapraz) ve hareketlerinin şeklini tanıma fırsatı bulur.
Müziğin ritmi, ahengi, çocukların değişik hareketler
yapmasına sebep olur. Yaratıcı dans çalışmaları grup halinde
yapılabildiği gibi tek tek de yapılabilir, diğer çocuklar
müziğin ritmine uygun olarak el çırpabilir, ritim aleti
çalabilirler. Müziğin ritmine uygun yürüyüşler, taklit
yürüyüşleri, koşular da yaratıcı dans etkinlikleri
kapsamındadır.
Yaratıcı
dansın temelinde iyi bir müzik eğitimi ve eğitimcisi
bulunmalıdır. Okul öncesinde günlük programda yer verilen
müzik eğitimine önem vermek, çocuklara müziği sevdirmek,
ritim duygusu geliştirmek ancak müziği seven ve bu konuda
eğitim almış öğretmenler tarafından gerçekleştirilebilir.
Gelişi güzel hazırlanmış bir müzik programı yarardan çok
zarar getirir.
YARATICI DRAMA ATÖLYE (WORKSHOP) ÇALIŞMALARI
Yaratıcı
drama çalışmaları yaş ve katılımcıların özellikleri göz
önünde bulundurularak yapılır. Tanışma, ısınma, oynama,
pandomim ve rol oynama, doğaçlama ve oluşum drama
aşamalarıdır. Bunların tamamı veya bir kısmı bir esneklik
içinde drama seanslarında uygulanır.
TANIŞMA :
İsminin baş harfi “A,C,D” vs. olanlar halka içinde dolaşarak
tanışır, selamlaşır, konuşurlar. Üzerindeki elbisesinde
kırmızı, mor, mavi, vs. renk olanlar halka içinde dolaşıp
tanışırlar. Koç, yengeç, boğa, vs. burcunda olanlar
anlaşarak tanışırlar. Doğum tarihi (ay olarak) aynı olanlar
birbirlerini arayarak bulup tanışırlar, aynı futbol takımını
tutanlar selamlaşıp tanışırlar.
TANIŞMA :
Grup halka olur ve oturur. Elinde top olan kişi, topu
gruptan birine atarken kendi adını söyler. Aını söylerken
herhangi bir özelliğini söyler.
Topu
attığı kişi de aynı şekilde adını ve herhangi bir özelliğini
söyler.
ISINMA AŞAMASINDA YARATICI DRAMA ETKİNLİKLERİ
|