Göğüslerin aşırı dolması ve şişmesi
Doğumdan 2-3 gün sonra, göğüslerinize daha çok kan gelmesi
sonucu süt üretimi başlar. Bunun sonucunda da,göğüsleriniz
şiş, gergin, rahatsız edici derecede dolgun bir hal alır.
Kuşkusuz bu olay, her annede farklı düzeydedir. Kimisinde
hafif bir şişkinlik olurken, kimi annelerde göğüsler
şaşırtıcı ölçülerde büyür ve zonklama tarzında bir ağrı
hissedilir. Bazen şişlik kola doğru yayılır.
Bu durum, annelerde aşırı tedirginliğe yolaçar, süt
kanallarının tıkandığı duygusuna kapılır anneler. Bebeğin
emmesi, kısa sürede rahatlama sağlar.
Bu durumda yapılacak ilk iş bebeğinizi olabildiğince
emzirmektir. Sağlıklı bir emzirme sonucunda şişlik 24- 48
saat içinde normale döner. Emzirmezseniz, büyük ihtimalle
sorun daha da ciddileşecektir. Bu durumda ikinci seçenek,
süt pompası ile göğüsleri boşaltmaktır.
Gergin ve dolu göğsün yarattığı rahatsızlık nasıl giderilebilir?
Öncelikle şunu aklınızdan çıkarmayın ki, göğüslerin şişmesi olumlu
bir durumdur. Bebeğiniz için süt üretimine başladınız, ve
kısa süre sonra bu üretim miktar olarak da ihtiyaca göre
ayarlanacaktır! O halde:
Gece gündüz göğüslerinizi destekleyen bir emzirme sütyeni
kullanın, çok sıkmamasına dikkat edin
En geç 2-3 saatte bir emzirin. Her seferinde her iki
göğsünüzü, her birini 10-20 dakika olmak üzere emzirin.
Bunun için gerekirse bebeğinizi uyandırın.
Meme başınız ve etrafındaki kahverengi alan areola- sertken
emzirmekten kaçının, aksi halde zorlamanız meme başı
çatlaklarına neden olacaktır. Göğüs ucunuzu yumuşatmak için
ellerinizi kullanarak bir miktar süt sağmanız süt akışını
başlatacaktır. Bunun yeterli olmadığı durumda ılık bir duş
alınabilir
Areolayı yumuşatmak amacı yada bebeğin emmeyi ısrarla
reddetmesi durumları dışında süt pompası kullanmaktan
kaçının!. Aşırı- sürakli pompa kullanımı, süt üretimini çok
fazla artıracak, bu da göğüslerinizdeki dolgunluk hisi ve
ağrının artmasına neden olacaktır.
Bebek emerken, emdiği memeye yavaşça masaj yaparak süt
akışını kolaylaştırın.
Ağrı hissinin azalması ve şişliğin inmesi için, emzirme
sonrası meme üzerine buz torbası uygulayın. Bunun yetmediği
durumlarda, paracetamol türü ağrı kesiciler kullanın.
Göğüslerinize doğrudan sıcak uygulamaktan kaçının.(sıcak
bez, sıcak su şişesi, termofor gibi) Bu tür yaklaşım, tam
tersi sonuç verecek, şikayetlerinizi artıracaktır.
Meme Uçlarında Ağrı
Bebeğin memeyi hatalı tutmasından dolayı meme ucunda ağrı oluşur.
Bebeğin sadece meme ucunu ağzına alarak emmesi durumunda
ağrılar meydana gelir. Meme ucu ağrılı olan anne daha az ve
kısa süreli meme emzirir. Bu durum süt yapımının azalmasına
neden olur. Bebek sık sık ağlar ve emmek ister. Anne meme
ucu acıdığı için emzirmek istemez.
Doğru emzirme için bebeğin göğüs ucu etrafındaki aerola
bölgesininde bir kısmını ağzına alarak emmesi gerekir.
Emzirme sırasında memenin doğru tutulmasıyla meme ucundaki
ağrı geçer.
Meme sabunla yıkanmamalı, krem veya ilaç kullanılmamalı.
Meme başı karbonatlı su ile silinmemeli.
Meme zorla bebeğin ağzından çekilmemeli.
Emzirme sonunda bebeğin memeyi bırakması beklenmeli veya
anne parmağını bebeğin ağzına sokarak memeyi çıkarması
sağlanmalı.
Meme Uçlarında Çatlaklar
Memede çatlak, soyulmaların nedeni ve zedelenmelerin oluşması,
bebeğin memeyi yanlış pozisyonda emmesinden kaynaklanır. Bu
çatlaklardan memeye mikroplar geçebilir ve meme iltihapları
oluşabilir. Meme derisi kızarır ve sızlar. Anne emzirme
sırasında acı çeker.
Çatlakları engellemek için;
Emzirirken iyi yerleşmek ve bebeğin memenin etrafındaki
kahverengi kısmı tümüyle ağzına alıp emzirme boyunca ağzında
tutması sağlanmalıdır.
Emzirmelerde temizliğe özen göstermelisiniz. Göğüse değen
herşey temiz olmalıdır.
Meme mümkün olduğu kadar hava ile temas etmelidir.
Her emzirmeden sonra memenizi kurulayın.
Sızlayan memeyi bir gün için elle boşaltabilirsiniz.
Emzirmeden sonra meme su ile yıkanıp kurulanmalı ve memeden
bir iki damla süt akıtarak kendiliğinden kuruması
sağlanmalıdır.
Pamuklu sütyen kullanınız. Sentetik sütyenler çatlakların
oluşmasına yol açar.
Meme İltihabı-Mastit Meme iltihabı nedir?
Tıkanmış süt kanallarının yada mikroorganizmaların neden olduğu bir
hastalıktır. Belki de anneler için en rahatsız edici
durumdur meme iltihabı. Ateş, halsizlik, yorgunluk, memede
ağrı ve kızarıklık gibi belirtileri vardır.
Meme iltihabının nedenleri nelerdir?
Mastit bebeğini emziren-emzirmeyen her 20 anneden birinde
görülür. Enfeksiyon, genellikle meme başında bulunan
çatlaklardan süt kanallarına doğru yayılır. Emzirmeyen
annelerde göğüslerin şişmesi de mastite yol açabilir. Diğer
nedenler arasında, emzirme yoluyla göğüslerin yeterince
boşaltılamaması hastalıklara karşı azalan direnç
sayılabilir. Nitekim yeni doğum yapmış annelerin çoğu aşırı
bir yorgunluk ve stres altındadırlar ve yeterince
beslenememektedirler.
Meme başlarının hassaslığı nedeniyle ilk doğum yapan
annelerde mastit biraz daha sık görülür, ne var ki bu
ikinci, üçüncü doğumlardan sonra görülmeyeceği anlamına
gelmez.
Mastitin en sık görüldüğü dönem, doğumdan sonra 10-28.
günler arasıdır.
Mastit olup olmadığınızı nasıl anlarsınız?
Genellikle soğuk algınlığı geçiriyor gibi hissedersiniz.
Belirtiler arasında, bir yada iki göğüste kızarıklık,
sertlik, sıcaklık, ağrı, ve enfeksiyon olan süt kanallarında
şişlik sayılabilir. Ateş ve halsizlik, durumun daha ciddi
olduğunu düşündürür.
Mastit, birden fazla sayıda olabilen bir durumdur, ama aynı
anda iki göğüste birden gelişmez.
Bu durumda ne yapılmalı?
Hemen doktorunuzla görüşün. Muhtemelen antibiyotik tedavisine
başlanacaktır. Bu durumda emziriyorsanız, kullandığınız
ilaçların bebeğe zarar vermeyeceğini özellikle açıklığa
kavuşturun. Antibiyotik etkisi başlar başlamaz, belirgin bir
rahatlama hissedeceksiniz.
Mastit sırasında bebeğimi emzirebilir miyim?
Evet. Mastit sırasında emzirmek, çok acı verir. Ancak, gerek biran
önce iyileşmek, gerekse süt kanallarınızın boşalarak yeni
tıkanıklıklar olmaması ve sütünüzün kesilmemesi için
emzirmeniz gerekir. Emzirmeden bir kaç dakika önce sıcak
kompres, acı duymanızı bir ölçüde azaltır.
Eğer bebeğiniz emerek iltihaplı göğsünüzü tam
boşaltamıyorsa, yada aşırı acı hissi nedeniyle
emziremiyorsanız, göğsünüzü bir süt pompasıyla boşaltmanız
gerekir. Sağdığınız sütü biberonla bebeğinize
verebilirsiniz. Şunu hiç unutmayın, göğsünüzü boşaltmak için
en iyi pompa, bizzat bebeğinizdir!
Hasta göğüsten emme sonucu bebeğim hastalanabilir mi?
Hayır! Zaten sizi hasta eden mikroplar, muhtemelen
bebeğinizin ağzı yoluyla bulaşmıştır, ve kendi mikroplarının
ona geri verilmesinin bir zararı yoktur.
Mastit kendiliğinden geçebilir mi?
Mastit kendi haline bırakılırsa ilerler, ve daha ciddi sonuçlar
-komplikasyonlar- oluşur. En sık görüleni meme absesidir,
yoğun antibiyotik tedavisi, belki de cerrahi yolla absenin
boşaltılması gerekir. Bu durumda bebeğiniz sizi ememez.
Çoğu zaman olduğu gibi, mastit de erken teşhis edilirse,
kolayca tedavisi olan bir durumdur.
Meme Ucu Kısa, İçe Dönük veya Küçük Olan Anneler
Değişik şekilde ve boyutta göğüs vardır, aynı şekilde düz - içe
dönük göğüs ucuna sahip olan anneler olabilir. Yenidoğan
bebek emmek için göğüs ucu olması gerekmese de ucu olan
göğsü daha rahat emer. Bebek çökük olan anne memesinin ucunu
tutup emebilirse, bir kaç haftada bu sorunun çözümlendiği
görülür.
Mantar
Meme ucu ve çevresinde kırmızı, parlak bir alan vardır.
Deride yara ve kasıntıya neden olan bu hastalik mantar yada
pamukcuk tur. Genellikle iltihap ya da baska rahatsızlık
tedavisinde antibiyotik kullandıktan sonra
görülür.emzirmeden sonra da devam eden yanma ve iğne batması
hissi vardir. Bazen ağrı memenin derinliklerine kadar iner.
Memenin derinliklerine sis sokuluyormuş gibi hissedilir.
Deri kızarır, parlar ve pul pul olur. Meme ucu ve çevresinin
rengi açılabilir, bazen meme normal görülebilir.Meme ucunda
yaralar devam ediyorsa bebekte pamukcuk kontrolü yapilir.
Yanaklarının içinde ya da dilinde beyaz lekeler ya da
poposunda döküntü olabilir.
Bebekte Dudak veya Damak Yarığı
Üst dudağın veya damağın bölümlerinin birlikte gelişemediği
durumlarda bazen hafif, bazen büyük bir yarık vardır. Bazı
bebekler yarık dudaklı yada damak problemli olarak doğarlar.
Bu bebekler doktorun uygun gördüğü bir süre sonra ameliyat
ile tedavi olurlar. Emme fonksiyonu genellikle
zorlaştığından bebeğin beslenmesi ciddi bir sorun olabilir.
Genelde sağılmış anne sütü ile beslenmeleri uygundur. Bu
nedenle anne memelerini etkili bir sağım sistemi ile
sağmasıyla sütün devamlılığını sağlamış olur.
Memenin Reddi
Bebeğin emmeyi reddetmesi çok rastlanan bir durumdur. Memeyi ret
annede kaygı yaratır, kendini reddedilmiş hisseder ve hayal
kırıklığına uğrar. Geçici olarak memenin reddi görilebilir
ve her zaman belli bir nedeni vardır. En sık görilenleri
şunladır;
Bebek Memeyi Neden Reddeder?
Bebek hasta olduğu için eskisine göre daha az emebilir.
Anne son zamanlarda sarımsaklı, baharatlı ya da lahana ve
benzeri gibi güçlü tat ve kokuya sahip şeyler yiyorsa bu tür
beslenmeden dolayı bebek rahatsız olabilir.
Burnu tıkalı bebekler meme emerken ağızlarından nefes
alamayacaklarından meme emme yerine soluk almayı tercih
ederler. Burun damlası kullanarak burnu açabilirsiniz.
Diş çıkaran bebekler emzirildiğinde şişmiş damaklarına
basınç uygulanacağından emme ağrılı hale gelebilir.
Damakları acıdığı için emmeyi bırakır.
Kulak ağrısı varsa çeneye yayılır ve meme emerken durum daha
da kötüleşir.
Bebeğinizin ağzında pamukçuk (mantar) varsa emzirme ağrılı
olabilir.
Çok aç bir bebek sütün yavaş gelmesine dayanamaz ve meme
ucunu iter. Bunu önlemek için ona önceden biriktirdiğiniz
sütü verin.
Yeniden gebe kaldıysanız salgılanan hormonlar nedeniyle
sütünüzün tadı değişebilir ve bebek sütünüzü reddedebilir.
Endişeli veya gerginseniz emzirme sırasında bebek bu
gerginliği hissedecektir. Rahat olmaya çalışın.
Memeyi reddeden büyükçe bir bebek artık meme istemiyor
olabilir.
Emzirme tekniğinde hatalar olabilir.
