|
0-1 AYDA
Yüzü koyun yatırıldığında başını kontrol etme çabası
içindedir.4.haftada tutabilir ve kaldırabilir.Eli
kapalıdır.Avucunun içine küçük bir nesne
dokundurulduğunda sıkıca yakalar. Yüksek sese tepkide
bulunur. Göz,yakın bir nesne üzerine kısa süre
sabitleşebilir.Parlak renkler ve şematik şekiller
üzerinde,gözün biraz daha fazla kaldığı izlenebilir.
Tatlı,tuzlu,ekşi,acı besinleri ayırt edebilir.
1-4 AYLARDA
Omuz ve baş kontrolü görülmeye başlar. 3. ve 4.aylar içinde
desteklendiğinde kısa bir süre oturabilir.Başını dik
tutabilir.Kollarına dayanarak doğrulabilir. Görme duyusu
gelişmiştir.Yatay hareket eden nesneleri izleyebilir.Göz
ilgisini çeken nesneler üzerinde daha uzun süre kalır.
Görme ve işitmenin işbirliği görülür.Sesin geldiği yöne
bakar. Çevreye ilgi artar,ayak seslerine beslenme,banyo
gibi hazırlıklara tepki verir. sosyal gülme 2. ay
sonunda görülür. Esas sesleri taklit etme yeteneği
gelişmiştir. Yakaladığı bir hareketi durmadan tekrar
eder. Çıngırağı hızla sallayınca ses çıkardığını fark
eder.Avuç içi ile yakalar.Herşeyi ağzına götürür. Eller
hafif açıktır.
4-10 AYLARDA
Sırt üstü durumundan yan yatmaya geçebilir.Emekleme denemesi 5.
ayda görülür.7. ayda,sürünme ve emekleme gelişir.8.ayda
tam dönüş görülür.Uzatılan nesneyi yakalamaya
çalışır.6.ay içinde terredütlü yakalama
görülür.8,9.aylarda iki küpü bir araya getirebilir.
Ustaca yakalama 9. ayda görülür.Aynı ay içinde hangi
elini seçtiğini belli edebilir. Sonra bu eli
değiştirebilir. Katı mamaları,4.ayın sonu ve 5.ay içinde
yiyebilir. Anlamlı sesler ve heceler çıkarmaya
başlar,taklit yeteneği gelişmektedir. Destekle
oturabilir.Omuz ve baş kontrolü gelişmiştir.7.ay içinde
desteksiz oturma görülür. Yardımla ayakta
durabilir.Tutunarak durma 9. ve 10. ayda
görülür.Emeklemede ustalaşmıştır. Göz ve el
koordinasyonunun başlangıcı 4. aya rastlar. 6.ay içinde
tanıdık ve yabancı yüzleri ayırt etme başlar.Seçicilik
görülür. Objeleri bir elinden diğerine
geçirebilir.(Çocuklar genellikle9-12.aylar arası hangi
ellerini kullanmak üzere seçtiklerini belli ederler.İki
yaşına kadar sağ elini kullanmasına yardım ve özendirme
söz konusu olabilir,oyuncağı sağ eline uzatmak,sağ elini
rahat kullanacağı bir biçimde oturtmak gibi-ikinci
yaştan sonra,sol elini seçtiğini ortaya koyarsa herhangi
bir karışma zararlı olabilir.)
10-12 AYLARDA
Yardımsız ayağa kalkabilir.Tutunarak yürür.Erken yürüme
görülebilir.Ortalama yürüme zamanı 13-15 aylar arasıdır.
Yatma durumundan oturmaya geçebilir.Düşmeden,eğilebilir.
Çevrede gördüğü davranışları taklit edebilir.
Parmaklarını deliklere sokmaya çalışır;halkaları
yakalar. Yetişkinlerin sallanarak ve vurarak yaptığı
oyunlardan zevk alır. Üç küpü yan yana getirmeye
çalışır. Ulaşmak istediği nesneyle arasındaki engeli
kaldırabilir.Amaç-sonuç bağlantısını kura bilmektedir.Bu
ilk zeka belirtisidir.Nesneleri son kayboldukları yerde
değil,ilk denemede bulduğu yerde arar. Topu karşısındaki
kişiye atma denemeleri yapar. Önceden anlama,kestirme
görülür.Annenin kalkmasının onun gideceğine işaret
olduğunu sezinler ve ağlayabilir. Yabancılardan çekinme
ve korkma görülür. Kendini besleme isteği
gösterir.Kaşığı kullanmak ister. Kahkaha ile
gülebilir.Sevgi gösterir.
İki Yaş Çocuğunun Gelişim Özellikleri
İki
yaş çocuğu en iyi şekilde koklama, tatma, dokunma, duyma
ve görme duyuları yoluyla öğrenebilir. Çok meraklıdırlar
ve her şeyi araştırıp keşfetmek isterler. Çok
cesaretlidirler ve onların bu araştırıcı doğaları
yetişkinleri korkutabilir. Bu nedenle, kısıtlanmaksızın
denetlenmeleri gerekebilir. Dikkat süreleri 2-5 dakika
gibi çok kısadır. Ancak bir şey onlara çok ilginç
gelirse daha uzun bir süre etkinliğe katılabilirler. Bu
dönemde çocuklar sık sık "hayır" kelimesini kullanır ve
hatta çok hoşlandığı birşeyi isteyip istemediği
sorulduğunda dahi hayır diyebilirler. Bu nedenle onlara
"yemek için hazır mısın?" diye sormak yerine, "öğle
yemeği zamanı" diye belirtebiliriz.. İki yaşındaki çocuk
ancak iki-üç kelimelik cümleler kurabilir. Bu dönemde
merak duygularının da bir sonucu olarak, sık sık "ne,
niçin, nerede" gibi sorular sorarlar. Ancak onlar
konuştuklarından daha fazla kelimeyi anlayabilirler.
Zihinsel Gelişim Özellikleri Yapılabilecek Aktiviteler
Şekilleri yerleştirebilme ,Çocukların rahatlıkla alıp kullanabilecekleri yerlere oyuncaklarını
yerleştirmelerini sağlama ,İçerisine
şekilleri yerleştirebilecekleri şekil kutuları verme
Sınırlı ilgi süresi ,Çocuklara 2-5 dakika
sürecek kısa hikayeler okuma ,Çocuklarla şiir
ve parmak oyunları tekrarlama Yetişkini taklit ,Çocukların
kullanabilmeleri amacıyla, dramatik oyun köşesinde
şapka, çanta, küpe gibi aksesuarlar bulundurma
,Çocukların kendilerini görebilecekleri yerlere aynalar
asma
18-24 AYLAR
Sandalyede rahatlıkla oturabilir. Elinden tutulduğunda,merdivenleri
inip-çıkabilir.Tek ayak üstüne atlayabilir.Atlamada iki
ayağını birden kullanamaz. Koşabilir;ancak ani
dönüşlerde dengesini kaybeder. Kaşığı doğru tutar ve
ağzına götürebilir. Araç kullanarak,ulaşmak istediği
nesneyi yakalayabilir. Tekerlekli arabayı çekebilir.Topa
tekme vurabilir. Bebeğinin gözünü,kulağını,ağzını v.b
organlarını gösterebilir. Bazı nesneleri veya canlıları
resimlerinden tanır ve gösterir. Objelerle ilgili
etkinliklerde,yatay kavramına doğru bir yöneliş izlenir.
Doğrudan algı alanında olmayan,ancak daha önce gördüğü
bir olayı,taklit yoluyla,ortaya koyabilir. İlgi alanında
dikkat toplama ve hatırlama süresi,yaklaşık 15 dak. dolaylarındadır.
Yeni etkinlikler dener;beceremediğinde,önce ustalaştığı
benzer bir davranışı tekrarlayarak çözüm
arar.Düşüncelerini,taklit yoluyla,davranış ve tavırlarıyla ortaya koyar. Yapması istenen basit
istekleri yerine getirebilir.Oyuncaklarını bir sepete
koyabilir. Kitap sayfalarını üçer-beşer çevirebilir;tek
tek çevirmeyi de becerebildiğini,zaman zaman,ortaya
koyar. Kağıdı katlamaya çalışır;el seçimini ortaya
koyar;ancak zamanla bu seçimi kendiliğinden
değiştirebilir. Tahta küpleri kutudaki yerlerine
yerleştirebilir. Bir kelimelik cümleler çoğunlukta
olmakla birlikte,iki kelimelik zaman zamanda,üç
kelimelik cümleler kurabilir. Öz-yönelim çok
güçlüdür;sevdiği kişi ve nesneleri paylaşmak
istemez.Mutluluk ve haz duygularını,yoğun biçimde,belli
eder.Utanma,korku,öfke kıskanma duyguları belirir. Diğer
çocuklara ilgi artar.Onlarla birlikte olmak
ister;ancak,yan yana sürdürülen paralel oyunlar görülür.
Dışkılama kontrolü gelişmektedir.
3
- 4 YAŞ ÇOCUĞUNUN GELİŞİM ÖZELLİKLERİ
|