Hamilelikte ne kadar kilo almak uygundur?
Hamilelikte 10 kg'dan daha az ağırlık artışı olan Annelerde
Can'ın Anne karnında ölme riski 1.5 kat fazladır. Hamilelik
boyunca 10 ile 15 kg arasında ağırlık artışı normal kabul
edilir. Ancak hamileliğin ilk yarısı ile ikinci yarısında bu
artış hızı farklıdır. Ilk 20 hafta en fazla 2.5 kg
alınmalıdır. Daha sonra her hafta yarım kg kilo alınması
uygun ve dengeli olur.
Bazı hamileler bu kilo sınırını geçmezler ama bu dengeyi
tutturamazlar. Bir ayda 5-6 kg birden alıp sonra da almamak
için sıkı perhiz yaparlar...Bu hem Anne'yi hem de Can'ı
yıpratan bir olaydır.
Doğru beslenmenin temel ilkeleri...Hamilelikte bol protein alınmalıdır. En zengin protein
kaynağı süttür.Günde 1 litre süt ihtiyacı karşılar. 4 su bardağı süt 1
litredir.Anne süt içmeyi sevmiyorsa,sütü sütlaç, muhallebi şeklinde
alabilir. Peynir (özellikle kaşar peyniri), ve yoğurt
yiyerek süt gereksinimini karşılayabilir. Ancak hiçbir sütlü
gıda taze süt kadar yararlı değildir.Haftada 5 gün yumurta yenmelidir. Bu Anneye bol vitamin,
demir ve protein verecektir.Et, tavuk ve balık Can'ın kan, kas ve organlarının
gelişmesine yardımcı olur.Bu etlerden birini günde 2 porsiyon yemek gerekir. Beyaz et
ve özellikle balık eti kırmızı ete yeğlenmelidir.
1 Porsiyon nedir?
2 adet orta boy köfte; 1 adet orta boy biftek; 1 piliç
butu;orta boy bir balık yani miktar olarak yaklaşık 100 gram
et bir porsiyondur.60 gram beyaz peynir,1 tabak kuru fasulye, mercimek gibi
baklagiller de et yerine geçer.
Sebze ve meyveler...
Bunlar vitamin kaynağıdır. Can'ın organlarının birarada
olmasını ve normal çalışmasını hızlandırır. Ayrıca Anne'nin
kabız olmasını önler.
Günlük kalori gereksinimi...
Bir günlük kalori gereksinimi ortalama 2200 ile 2400 kalori
arasındadır. Bu gereksinimin 300 kalorisi proteinli
gıdalardan alınmalıdır. Günlük hareket miktarı ve hamilelik
öncesi ağırlık günlük kalori gereksinimini etkiler. Bu
değişkenlerle kişiye özel gereksinimin saptanmasında bir
diyet uzmanına danışılması uygun olacaktır.
Hamilelikte demir gerekir...
Günlük besinlerle alınan demir annenin demir gereksinimini
karşılayamaz. Bir hamilenin günde 1 gram demire gereksinimi
vardır. Bunun 300 miligramı Can'ın kan hücrelerinin
yapımında, 500 miligramı Annenin fazladan yapılan kan
hücrelerinin yapımında kullanılır. Geriye kalan 200
miligramı da da günlük gereksinimdir.
Demir kırmızı kan hücrelerinin ana maddesidir. Demir
eksikliği kırmızı kan hücrelerinin az sayıda yapılmasına ve
demir eksikliği kansızlığı denilen duruma yol açar.
Hamilelikte kan hücrelerinin yapımı bir süre vücudun demir
deposunca karşılanır. Ancak hamilelik öncesi yetersiz
beslenmiş, bol ve düzensiz ve sık adet kanaması olmuş ya da
daha önceki hamileliklerde deposunu tüketmiş Annelerde daha
hamileliğin başından itibaren kansızlık belirtileri ortaya
çıkar.
Kansızlık belirtileri...
Kansızlığın en sık görülen belirtileri solukluk, halsizlik,
baş dönmesi ve çarpıntıdır. Aşırı kansızlık durumunda ise
dudak ve ağızda çatlaklar, kulak çınlaması, tırnaklarda
kırılmalar, yutma güçlükleri ve toprak yeme gibi
anormallikler ortaya çıkar.Bu nedenle hamileliğin 16.-20. haftalarından itibaren hergün
demir içeren haplar alınmalıdır. Demir ile beraber C
vitamini alınması demirin emilimini arttırır. En iyisi demir
hapının portakal suyu ile içilmesidir.Dikkat! Demir hapı süt ile birlikte alınmamalıdır. Süt
demirin emilimini engeller. Yine mide ekşimesi için alınan
anti asitlerde demir emilimini etkiler.Demir hapları dışkıya siyaha çalan bir renk verirler. Önemli
bir durum değildir. Bazen demir doğuma kadar kapatılamayacak
düzeyde düşük olabilir. Bu durumda demir içeren iğneler bu
açığı kısa sürede kapatır. Bazan kan verilmesi gerekebilir.
Vitamin desteği ne kadar gerekli?..
Bizim ülkemiz için vitamin ve mineral desteği genelde
gereksizdir. Birçok sebze ve meyve günlük ihtiyaçdan çok
daha fazla vitamin içerir. Genelde hamilelere vitamin
hapları vermek alışkanlık olmuştur. Bu haplar iştah açabilir
ve mide bağırsak sistemini gereksiz yere yorar. Ikiz
hamilelikde, dirençli kusmalarda ve hastalık hallerinde bazı
özel vitaminlere karşı gereksinim artar.Dikkat! Vitaminin fazlası yarar değil zarar verir. Fazla D
vitamini yenidoğanda kalsiyum fazlalığına ve buna bağlı
ciddi sorunlara yol açar. Fazla A vitamini Can'da bel kemiği
açıklıkları, kemik sakatlıkları, ve idrar yolu
bozukluklarına yol açabilmektedir.
Kalsiyum ve fluor...
Yarım litre süt günlük kalsiyum gereksinimini fazla fazla
karşılar. Dışardan alınan fazla kalsiyum vücuda karışmadan
dışkı ile atılır.Hamileliği sırasında fluor desteği alan Annelerin
çocuklarında daha az diş çürümesine rastlanıldığına ait
çalışmalar vardır. Bu nedenle günde 2 mg fluor (Örneğin
Zymafluor draje) alınması önerilmektedir.
İhmal edilen altın besin: Su...Suyun yararı genelde unutulur ve hak ettiği önem verilmez.
Günde en az 2 litre temiz ve yumuşak su içilmelidir. Su tüm
organların düzenli çalışmasını sağlar. Özellikle böbrekler
ve bağırsaklar daha düzenli çalışır. Vücutta biriken zararlı
atıklar daha hızlı temizlenir. Kişi kendini çok daha iyi ve
zinde hisseder. Çay, kahve gibi içecekler bu iki litrenin
dışında tutulmalıdır.
Tuzu azaltmak yanlıştır...
Genelde hamilelerin tuzsuz yemesi gerektiğine inanılır. Tuz
bir çok olay için gerekli bir besindir ve hamilelikte tuza
ihtiyaç artar. Azaltılması doğru değildir. Tuz sadece yüksek
tansiyonu ve kalp yetmezliği olan Annelerde kısıtlanır.
Yapay tatlandırıcılar...
Fazla kaloriden kaçınmak amacıyla yapay tatlandırıcı
kullanımı oldukça yaygınlaşmıştır. Sakkarin
kullanılmamalıdır. Aspartam içeren tatlandırıcılar hakkında
şimdilik bir olumsuzluk belirtilmemektedir. Günlük
gereksinim kadar kullanılabilir.
Hamilelikte alınan kilo nelere aittir?
Hamilelikte artan kilonun 3.5 kilogramı bebeğe aittir.
Plasenta 500 gram, amnion sıvısı 1 kilogram, ağırlığı artan
uterus 1 kilogram, memeler 300 gram, artan kan ve sıvı da 6
kg gelir. Bunun dışında alınacak kilo vücutta yağ olarak
depolanacak ve doğumdan sonra Annede'da kalacaktır.Bir bebeğin gelişmesi için ek olarak toplam 55.000 kalori
gerekir.
Tok kalmak için...
Hamileler olur olmaz zamanlarda acıkır. Bu zamanlarda az
kalori verecek ve tok tutacak gıdalar alınmalıdır. Örneğin
patlamış mısır, kavrulmuş buğday gibi.
Bilinçsiz diyet sakıncalı...
Günümüzde yaygınlaşan ve pek de sağlığı düşünmeksizin
baskınlaşan estetik merak nedeniyle bir çok Anne adayı
hamilelikte kilo almaktan kaçınmaya çalışır. Vücudunun
bozulması endişesi ile hamilelikte de diyet yapmayı
sürdürür. Yalnızca bu amaçlla yapılan diyetler vücut
gereksinimini karşılayamazsa protein depoları kullanır. Bu
durum da da Can'a gerekli protein sağlanamaz.