|
RAHİM AĞZI (SERVİKS) KANSERİ
Kadınlarda görülen kanserler arasında meme kanserinden sonra ikinci
sırada yer alır.
Bulgular
Rahim ağzı kanseri öncelikle kendini anormal kanamalarla
belli eder. Bu kanamalar doğurganlık çağındaki kadınlarda
iki adet arasında görülen düzensiz kanamalar şeklinde ortaya
çıkar. Menopoz sonrası dönemde ise, herhangi bir zamanda
görülen kanamalar şeklinde kendini gösterir. Hastalığın
önemli şikayetlerinden biri de “postkoital” olarak
adlandırılan, cinsel temas sonrası görülen kanamalardır.
Normal adet dönemleri dışında meydana gelen kanamaların
mutlaka araştırılması gerekir. Bazı hastalarda bu
rahatsızlık kötü kokulu akıntılar şeklinde de kendini
gösterebilir ve bu akıntılar kanla karışık olabilir. Ağrı
ise, rahim ağzı kanserlerinde ileri dönemlerde ortaya çıkan
bir şikayet olup, erken dönemde kesinlikle görülmez. Her
kanser türünde olduğu gibi, rahim ağzı kanserinde de erken
teşhis çok önemlidir. Çünkü ancak o zaman gerekli müdahale
yapılabilir ve hasta eski sağlığına kavuşur.
Risk faktörleri
• Sigara kullanımı,
• Cinsel yolla bulaşan hastalıklar,
• 18 yaşın altında cinsel ilişkinin başlaması,
• Düşük sosyo ekonomik durum,
• Çok doğum yapmak,
• 18 yaşın altında doğum yapmak,
• Bağışıklık sisteminin yetersiz olması,
• Folik asit, vitamin A ve vitamin C eksikliği,
• Cinsel yolla bulaşan hastalıklardan özellikle insan
papillom virüs (HPV) enfeksiyonu en önemli risk faktörü
olarak kabul edilir.
Erken tanı
Rahim ağzı kanseri son yıllarda erken tanının arttığı kanser
türlerinden biridir. Kanser rahim ağzından alınan sıvı
örneğinden yapılan Pap smear testi denilen tarama yöntemi
ile erken dönemde tanınır. Böylece kanserin ilerlemesi ve
diğer organlara yayılması önlenir. İlk kez 1943’de Yunan
asıllı bir Amerikalı Anatomi uzmanı olan Dr George
Papanicolaou (1883-1962) tarafından tanımlandığı için onun
adına ithafen Pap smear test ya da Pap test olarak da
adlandırılır. Bu test sayesinde 1955-1992 yılları arasında
rahim ağzı kanserinden ölüm oranı %74 azalmıştır.
Smear testi öncesi nelere dikkat edilmeli?
• Smear öncesi 24 saat boyunca cinsel ilişkide
bulunulmamalı, tampon kullanılmamalı,
• Smear öncesi 72 saat boyunca vajinal krem, tablet, ilaç
kullanılmamalı; vajinal duş yapılmamalı,
• Adet kanamasının olmadığı ve akıntının en az olduğu
dönemde bu test yapılmalıdır.
• Testten önce mesane (idrar torbası) boşaltılmalıdır.
Rahim ağzı kanseri için en etkin tarama yöntemi olan Pap
smear testi 18 yaşını tamamlamış ve cinsel aktivitesi olan
her kadına yılda bir kez yapılmalıdır.
Nasıl korunulur?
• Rahim ağzı kanserinden korunmak için vajinal smear
araştırmalarına, yaşa bakılmaksızın ilk cinsel temas yılında
başlanmalı ve 1-2 yıllık aralıklar ile tekrarlanmalıdır.
• Erken tanı konulabilmesi için, kadınların uygun
aralıklarla hekime müracaat etmeleri gerekir. Doğru
tedavinin uygulandığı kadınlarda rahim ağzı kanseri hemen
hemen hiç görülmez.
• Rahim ağzı kanserinden korunmanın başlıca yolları; çok
eşli olmamak, sigara içmemek ve rahim ağzı kanseri tarama
programlarına katılmaktır.
• Rahim ağzı kanseri, vücutta oluşum aşamaları en iyi
bilinen kanserlerden biridir. Düzenli olarak kontrollerin
yapıldığı kadınlarda hastalık, kanser oluşmadan
yakalanabilir ve oluşumu engellenebilir.
• Uygun kontrolleri yaptıran kadınlarda rahim ağzı kanseri
görülme olasılığı sıfıra iner ve böylece kadınlar sık
görülen kanserlerin biri olan rahim ağzı kanserinden tamamen
kurtulabilirler.
RAHİM KANSERİ
Rahim kanserine, rahimin iç yüzeyinde yani endometriumda başladığı
için endometriyal kanser de denir. Amerikalı kadınlara
musallat olan en yaygın kanser türüdür ve erken
yakalandığında hemen her zaman tedavi edilebilir. Genellikle
menopozdan sonra 50-70 yaşları arasında ortaya çıkar.
Araştırmacılar kesin sebebini bilmiyorlarsa da menopozdan
sonra alınan östrojen takviyesinin katkısı varmış gibi
görünmektedir.
Belirtiler
- Menopozdan sonra vajina kanaması;
- Menopozdan önce ağır kanamalı adetler veya iki adet
arasında kanama;
- Vajinadan pembe, sulu bir akıntı.
Şişmanlık endometriyal kansere zemin hazırlar. Hatta
tedaviyi de (ameliyat ve ışın tedavisi) zorlaştırır.
Günümüzde, östrojen takviyesi yöntemi çok daha düşük dozda
östrojeni, ayın belli bir kısmında projesteronla birlikte
kullanarak uygulanmaktadır. Bu nedenle, uygun bir östrojen
tedavisi görüyorsanız, bu sizin nüfusun geri kalan
çoğunluğundan daha fazla kanser riskine sokmaz. Ancak
menopoz belirtilerine karşı östrojen tek başına alınırsa
kanamaya neden olabilir. Bu kanama endometriyal kanserin
sebep olduğu bir kanamayla karıştırılırsa, teşhis gecikir.
Rahim kanserine yakalanma ihtimali yüksek olan kadınlar; hiç
doğum yapmamış olanlar, 52 yaşında h~l~ adet görenler,
kısırlık veya düzensiz adet problemleri olanlardır. Doğum
kontrol hapı kullanan kadınların endometriyal kanser olma
ihtimalleri azalır.
Teşhis
Rahim kanseri erken safhalarda belirti göstermez. PAP Smear
testi, olayı vakaların yarısından daha azında yakalayabilir
ve muayene sırasında da farkedilmez. İlk işaret vajinada
kanamadır.
Belirtiler varsa, doktor endometriyal biopsi yapar. Doktor
muayenehanesinde genellikle anesteziye gerek olmaksızın,
rahimin iç yüzeyinden, analiz edilmek üzere küçük bir parça
alır. Rahim kanseri varsa, biopsi çoğunlukla bunu tespit
eder.
Daha kesin bir teşhis için kürtaj gereklidir. Doktor rahimin
iç yüzeyini hafifçe kazıyarak analiz etmek üzere doku
örnekleri alır. Bu işlem için herhangi bir şekilde anestezi
gerekir ve bu genellikle hastanede, gece yatmadan, yapılır.
Eğer kanser olduğu belirlenirse ve rahimden öteye
yayıldığını düşündürecek bir neden yoksa, doktor birtakım
testler yaparak başka tümörler olup olmadığını araştırır.
Genellikle yavaş ilerleyen ve teşhis edildiğinde hala
yayılmamış olma ihtimali yüksek olan bir türdür. Bu da,
yakalanan kadınların çoğunlukla tedavi edilebildiği anlamına
gelir. Erken teşhis edildiğinde, en az 5 yıl kurtulma
ihtimali % 88dir. Çevredeki dokulara yayıldığında bile bu
oran % 75 dir. Nadiren tümörün hızla büyüyen öldürücü bir
cins olması halinde, sonuç bu kadar iyi olmayabilir.
Tedavi - Ameliyat
Doktorların çoğu histerektomi (rahmin alınması), tavsiye
ederler. Fallop tüplerinin ve yumurtalıkların da alınması
gerekir, çünkü kanserin bu organlara da yayılma eğilimi
vardır.
Radyasyon
Kanser rahmin ötesine de yayılmışsa, ameliyattan sonra
radyasyon tedavisi yapılmalıdır. Bazen ameliyat yerine
radyasyon kullanıldığı da olur. Bu, genel anestezi
altındayken vajina veya rahime bir alet veya radyum
yerleştirilerek yapılan derin bir radyoterapidir. Radyum
vücudun içinde birkaç gün kalır ve bu süre içinde hastanede
yatılması gerekir. Bazen de birkaç yöntem bir arada
kullanılır.
İlaç
Eğer kanser vücudunuzun başka yerlerine metastaz yapmışsa
(yayılmışsa), projesteron büyümeyi genellikle durdurur. Bu
2-3 yıl içindir, hatta bazen daha bile uzun olabilir. Başka
antikanser ilaçlar da kullanılabilir.
kaynak:www.biruni.com.tr |
Bebek
Gelişimi 
