RAHİM AĞZI (SERVİKS) KANSERİ

Kadınlarda görülen kanserler arasında meme kanserinden sonra ikinci sırada yer alır.

Bulgular :Rahim ağzı kanseri öncelikle kendini anormal kanamalarla belli eder. Bu kanamalar doğurganlık çağındaki kadınlarda iki adet arasında görülen düzensiz kanamalar şeklinde ortaya çıkar. Menopoz sonrası dönemde ise, herhangi bir zamanda görülen kanamalar şeklinde kendini gösterir. Hastalığın önemli şikayetlerinden biri de “postkoital” olarak adlandırılan, cinsel temas sonrası görülen kanamalardır. Normal adet dönemleri dışında meydana gelen kanamaların mutlaka araştırılması gerekir. Bazı hastalarda bu rahatsızlık kötü kokulu akıntılar şeklinde de kendini gösterebilir ve bu akıntılar kanla karışık olabilir. Ağrı ise, rahim ağzı kanserlerinde ileri dönemlerde ortaya çıkan bir şikayet olup, erken dönemde kesinlikle görülmez. Her kanser türünde olduğu gibi, rahim ağzı kanserinde de erken teşhis çok önemlidir. Çünkü ancak o zaman gerekli müdahale yapılabilir ve hasta eski sağlığına kavuşur.

Risk faktörleri

Sigara kullanımı,Cinsel yolla bulaşan hastalıklar, 18 yaşın altında cinsel ilişkinin başlaması,Düşük sosyo ekonomik durum,  Çok doğum yapmak,18 yaşın altında doğum yapmak,Bağışıklık sisteminin yetersiz olması,Folik asit, vitamin A ve vitamin C eksikliği,Cinsel yolla bulaşan hastalıklardan özellikle insan papillom virüs (HPV) enfeksiyonu en önemli risk faktörü olarak kabul edilir.

Erken tanı

Rahim ağzı kanseri son yıllarda erken tanının arttığı kanser türlerinden biridir. Kanser rahim ağzından alınan sıvı örneğinden yapılan Pap smear testi denilen tarama yöntemi ile erken dönemde tanınır. Böylece kanserin ilerlemesi ve diğer organlara yayılması önlenir. İlk kez 1943’de Yunan asıllı bir Amerikalı Anatomi uzmanı olan Dr George Papanicolaou (1883-1962) tarafından tanımlandığı için onun adına ithafen Pap smear test ya da Pap test olarak da adlandırılır. Bu test sayesinde 1955-1992 yılları arasında rahim ağzı kanserinden ölüm oranı %74 azalmıştır.

Smear testi öncesi nelere dikkat edilmeli?

Smear öncesi 24 saat boyunca cinsel ilişkide bulunulmamalı, tampon kullanılmamalı,Smear öncesi 72 saat boyunca vajinal krem, tablet, ilaç kullanılmamalı; vajinal duş yapılmamalı,Adet kanamasının olmadığı ve akıntının en az olduğu dönemde bu test yapılmalıdır.Testten önce mesane (idrar torbası) boşaltılmalıdır.Rahim ağzı kanseri için en etkin tarama yöntemi olan Pap smear testi 18 yaşını tamamlamış ve cinsel aktivitesi olan her kadına yılda bir kez yapılmalıdır.

Nasıl korunulur?

Rahim ağzı kanserinden korunmak için vajinal smear araştırmalarına, yaşa bakılmaksızın ilk cinsel temas yılında başlanmalı ve 1-2 yıllık aralıklar ile tekrarlanmalıdır. Erken tanı konulabilmesi için, kadınların uygun aralıklarla hekime müracaat etmeleri gerekir. Doğru tedavinin uygulandığı kadınlarda rahim ağzı kanseri hemen hemen hiç görülmez. Rahim ağzı kanserinden korunmanın başlıca yolları; çok eşli olmamak, sigara içmemek ve rahim ağzı kanseri tarama programlarına katılmaktır.Rahim ağzı kanseri, vücutta oluşum aşamaları en iyi bilinen kanserlerden biridir. Düzenli olarak kontrollerin yapıldığı kadınlarda hastalık, kanser oluşmadan yakalanabilir ve oluşumu engellenebilir. Uygun kontrolleri yaptıran kadınlarda rahim ağzı kanseri görülme olasılığı sıfıra iner ve böylece kadınlar sık görülen kanserlerin biri olan rahim ağzı kanserinden tamamen kurtulabilirler.

RAHİM KANSERİ

Rahim kanserine, rahimin iç yüzeyinde yani endometriumda başladığı için endometriyal kanser de denir. Amerikalı kadınlara musallat olan en yaygın kanser türüdür ve erken yakalandığında hemen her zaman tedavi edilebilir. Genellikle menopozdan sonra 50-70 yaşları arasında ortaya çıkar. Araştırmacılar kesin sebebini bilmiyorlarsa da menopozdan sonra alınan östrojen takviyesinin katkısı varmış gibi görünmektedir.
Belirtiler :Menopozdan sonra vajina kanaması;Menopozdan önce ağır kanamalı adetler veya iki adet arasında kanama;Vajinadan pembe, sulu bir akıntı.Şişmanlık endometriyal kansere zemin hazırlar. Hatta tedaviyi de (ameliyat ve ışın tedavisi) zorlaştırır.Günümüzde, östrojen takviyesi yöntemi çok daha düşük dozda östrojeni, ayın belli bir kısmında projesteronla birlikte kullanarak uygulanmaktadır. Bu nedenle, uygun bir östrojen tedavisi görüyorsanız, bu sizin nüfusun geri kalan çoğunluğundan daha fazla kanser riskine sokmaz. Ancak menopoz belirtilerine karşı östrojen tek başına alınırsa kanamaya neden olabilir. Bu kanama endometriyal kanserin sebep olduğu bir kanamayla karıştırılırsa, teşhis gecikir.Rahim kanserine yakalanma ihtimali yüksek olan kadınlar; hiç doğum yapmamış olanlar, 52 yaşında h~l~ adet görenler, kısırlık veya düzensiz adet problemleri olanlardır. Doğum kontrol hapı kullanan kadınların endometriyal kanser olma ihtimalleri azalır.

Teşhis

Rahim kanseri erken safhalarda belirti göstermez. PAP Smear testi, olayı vakaların yarısından daha azında yakalayabilir ve muayene sırasında da farkedilmez. İlk işaret vajinada kanamadır.Belirtiler varsa, doktor endometriyal biopsi yapar. Doktor muayenehanesinde genellikle anesteziye gerek olmaksızın, rahimin iç yüzeyinden, analiz edilmek üzere küçük bir parça alır. Rahim kanseri varsa, biopsi çoğunlukla bunu tespit eder.Daha kesin bir teşhis için kürtaj gereklidir. Doktor rahimin iç yüzeyini hafifçe kazıyarak analiz etmek üzere doku örnekleri alır. Bu işlem için herhangi bir şekilde anestezi gerekir ve bu genellikle hastanede, gece yatmadan, yapılır. Eğer kanser olduğu belirlenirse ve rahimden öteye yayıldığını düşündürecek bir neden yoksa, doktor birtakım testler yaparak başka tümörler olup olmadığını araştırır.Genellikle yavaş ilerleyen ve teşhis edildiğinde hala yayılmamış olma ihtimali yüksek olan bir türdür. Bu da, yakalanan kadınların çoğunlukla tedavi edilebildiği anlamına gelir. Erken teşhis edildiğinde, en az 5 yıl kurtulma ihtimali % 88dir. Çevredeki dokulara yayıldığında bile bu oran % 75 dir. Nadiren tümörün hızla büyüyen öldürücü bir cins olması halinde, sonuç bu kadar iyi olmayabilir.

Tedavi – Ameliyat

Doktorların çoğu histerektomi (rahmin alınması), tavsiye ederler. Fallop tüplerinin ve yumurtalıkların da alınması gerekir, çünkü kanserin bu organlara da yayılma eğilimi vardır.

Radyasyon

Kanser rahmin ötesine de yayılmışsa, ameliyattan sonra radyasyon tedavisi yapılmalıdır. Bazen ameliyat yerine radyasyon kullanıldığı da olur. Bu, genel anestezi altındayken vajina veya rahime bir alet veya radyum yerleştirilerek yapılan derin bir radyoterapidir. Radyum vücudun içinde birkaç gün kalır ve bu süre içinde hastanede yatılması gerekir. Bazen de birkaç yöntem bir arada kullanılır.

İlaç

Eğer kanser vücudunuzun başka yerlerine metastaz yapmışsa (yayılmışsa), projesteron büyümeyi genellikle durdurur. Bu 2-3 yıl içindir, hatta bazen daha bile uzun olabilir. Başka antikanser ilaçlar da kullanılabilir.