Özel Eğitim
Özel eğitim
gerektiren bireylerin eğitim gereksinmelerini karşılamak için özel olarak
yetiştirilmiş personel, geliştirilmiş eğitim programları ve yöntemleri ile onların
özür ve özelliklerine uygun ortamlarda sürdürülen eğitime "özel eğitim"
denir.
Ülkemizdeki özel eğitim hizmetleri, engel gruplarına göre oluşturulmuş özel
eğitim okullarında yürütülmektedir. Ayrıca, özel eğitim gerektiren öğrencilerin
normal okullarda akranlarıyla birlikte eğitim görmelerine de önem verilmektedir.
"Kaynaştırma" olarak tanımlanan bu uygulamaların yaygınlaştırılmasına
çalışılmaktadır. Ülkemizde halen; görme, işitme, ortopedik, zihinsel engelliler,
süreğen hastalığı olanlar, uyum güçlüğü olanlar, dil ve konuşma güçlüğü
olanlar, üstün ve özel yetenekliler olmak üzere sekiz ayrı gruba özel eğitim okul
ve kurumlarında kaynaştırma uygulamalarında özel eğitim tedbirleri alınarak eğitim
hizmetleri verilmektedir.
Özel Eğitimin
Amaçları
Türk Milli Eğitiminin
genel amaç ve temel ilkeleri doğrultusunda özel eğitim gerektiren bireylerin;
Toplum içindeki rollerini gerçekleştiren, başkaları ile iyi ilişkiler kuran,
işbirliği içinde çalışabilen, çevresine uyum sağlayabilen, üretici ve mutlu bir
yurttaş olarak yetişmelerini,
Kendi kendilerine yeterli bir duruma gelmeleri için temel yaşam becerilerini
geliştirmelerini,
Uygun eğitim programları ile özel yöntem, personel ve araç gereç kullanarak
ilgileri, ihtiyaçları, yetenekleri ve yeterlilikleri doğrultusunda üst öğrenime, iş
ve meslek alanlarına ve hayata hazırlanmalarını amaçlar.
Kaynaştırma
Uygulamaları
Özel eğitim
gerektiren öğrencilerin normal akranlarıyla aynı sınıfta ve aynı okulda eğitim
görmelerini sağlamaya yönelik çalışmalara öncelik verilmektedir. Bu noktadan
hareketle, durumu uygun olan öğrenciler normal sınıflarda kaynaştırma
uygulamalarına alınmaktadır. Durumu normal akranlarıyla aynı sınıfta öğrenim
görmeye uygun olmayan öğrenciler için normal okulların bünyesinde özel eğitim
sınıfları açılmaktadır. Kaynaştırma uygulamalarına devam eden öğrencilerin
bireysel özellikleri dikkate alınarak mevcut ilköğretim programı uygulanmaktadır.
Sadece, zihinsel öğrenme yetersizliği olan öğrenciler için, özellikleri dikkate
alınarak hazırlanmış olan ayrı ilköğretim programı uygulanmaktadır.
Özel
Eğitimin İlkeleri
· Özel eğitim
gerektiren tüm bireyler; ilgi, istek, yeterlilik ve yetenekleri doğrultusunda ve
ölçüsünde özel eğitim hizmetinden yararlandırılır.
· Özel eğitim gerektiren bireylerin eğitimine erken yaşta başlanır.
· Özel eğitim hizmetleri, özel eğitim gerektiren bireyleri sosyal ve fiziksel
çevrelerinden mümkün olduğu kadar ayırmadan planlanır ve yürütülür.
· Özel eğitim gerektiren bireylerin, eğitsel performansları dikkate alınarak, amaç,
içerik ve öğretim süreçlerinde uyarlamalar yapılarak yetersizliği olmayan
akranları ile eğitimlerine öncelik verilir.
· Özel eğitim gerektiren bireylerin her tür ve kademedeki eğitimlerinin kesintisiz
sürdürülebilmesi için her türlü rehabilitasyonlarını sağlayacak kurum ve
kuruluşlarla işbirliği yapılır.
· Özel eğitim gerektiren bireyler için bireyselleştirilmiş eğitim planı
geliştirilir ve eğitim programları bireyselleştirilerek uygulanır.
· Ailelerin, özel eğitim sürecinin her boyutuna aktif olarak katılmaları ve
eğitimleri sağlanır.
· Özel eğitim politikalarının geliştirilmesinde, özel eğitim gerektiren bireylere
yönelik etkinlik gösteren sivil toplum örgütleri ile işbirliği içinde
çalışılır.
· Özel eğitim hizmetleri, özel eğitim gerektiren bireylerin toplumla etkileşim ve
karşılıklı uyum sağlama sürecini kapsayacak şekilde planlanır.
|