RENKLERİN ANLAMLARI (4-7) YAŞ
ARASI
Dört beş yaşlarındaki çocuklar genelde renk ayrımı yapmadan resmi boyarlar. Bu
yaşlarda ana ve ara renkleri öğrenebilirler. Mutlu resimlerde genelde sarı renk,
üzüntülü resimlerde genelde kahverengi renk daha ağırlıktadır. Unutulmamalıdır
ki çocuk hangi rengi seviyorsa ,resimlerde ağırlık o renge doğrudur. Resimlerde
ağırlık kırmızı renkse iddiacılığı ve saldırganlığı temsil eder.
Pembe,sarı,turuncu......gibi sıcak renkleri seçen çocuklar
sevecen,uyumlu,işbirlikçi......dir. Siyah,mavi,yeşil,kahverengi gibi soğuk renkleri
seçen çocuklar, baskıcı aile ortamında yetişen iddiacı,çekingen,güçlükle
kontrol edilen,uyumsuz,gerçek duygularını bastıran .... çocukları temsil edebilir.
3-ŞEMATİK
DÖNEM (7-9) YAŞLAR ARASI
Resimler daha belirgin ve ayrıntılıdır. İlk bakışta resmin ne olduğu kolaylıkla
anlaşıla bilinir . Resimler daha gerçekçidir. Resimde mekansal ilişki vardır.
Çocuklar yer çizgisi kullanırlar. Yer çizgisi çocuğun kendisi ve çevresiyle olan
ilişkinin boyutunu temsil eder. Bu dönemde kuşbakışı resim çizimleri
ağırlıktadır.
4-GERÇEKÇİLİK
DÖNEMİ (9-12)YAŞLAR ARASI
Bu dönemde resimlerde daha ayrıntılı çizimler ve gerçekçi bir yaklaşım
görülür. Resim konularında kızlar ve erkekler arasında farklılıklar gözlemlenir.
Kız çocukları daha çok bebek resmi,portreler,elbiseler...erkek çocukları ise
araba,gemi,uçak...çizerler. Resimleri beğenmeme , aşırı hassasiyet ve kendini ifade
güçlüğü görülür.
5-DOĞALCILIK
DÖNEMİ(12-14)YAŞLAR ARASI
Nesneler orantılıdır. Resimler perspektiftir. Yakın çevrede gördüğü objelerin
orantılarını,boyutlarını ve derinliklerini çizgileriyle yansıtmaya çalışır.
Renkleri ise en iyi şekilde kullanırlar.
ZİHİNSEL YETERSİZLİĞİ OLAN ÇOCUKLARIN RESİMLERİ
Resimlerde belirgin herhangi bir konu yoktur. Plansızdır. Yaşıtlarının resim
özelliklerinden oldukça gerilik gösterir. Resim cılız ve ilkeldir. Çoğunlukla
kağıda resim yerine çeşitli karamalar yaparlar. Ayrıntılar bulunmaz .Örneğin insan
resmi çiz dediğimizde sadece sınır belirten bir çizgi çizilir.Gözler,ağız,burun
vs. çizilmez.Ev çizdiğinde çatısı kapısı,bahçesi başka bir yere
çizilir.Çocukta resimleri ters çizme sıklıkla karşılaşılıyorsa öğrenme
güçlüğü çekebileceği düşüne bilinir. Örneğin ağaçların ters çizilmesi
gibi.
ÜSTÜN YETENEKLİ
ÇOCUKLARIN RESİMLERİ
Üstün kabiliyetli kişi diğer insanlardan farklı düşünebilme davranabilme
kabiliyetine sahiptir. Resimlerde dikkati çeken ortak özellikler kısaca, akranlarından
üstün bir performans göstermeleri, farklı kavramlar arasında mantıklı ilişkiler
kurabilmeleri,gelişmiş hayal gücü ,çizilen figürlerin hareket halinde
olabilmesi,renklerin genelde canlı olması kağıdın tamamının kullanılması
gibi......UNUTULMAMALIDIR Kİ
Çok güzel resim yapan çocuk zekidir,zeki çocuklar güzel Resim yaparlar DENİLEMEZ.
ÇOCUĞUN PSİKOLOJİK ÖZELLİKLERİNİ YANSITAN RESİMLER
OKUL FOBİSİ :Resimlerde aile bireyleri ağırlıklı olarak çizilir.
Okul ,öğrenci resmi çizmek istemezler.Ev ve evde mutlu çocuk resimleri
çizerler.Resimler saydamdır.
GÜVENSİZLİĞİ YANSITAN RESİMLER: Kağıdın tamamı
kullanılmaz,boşluklar fazladır. Çizimler yarımdır. Küçük figürler çizme ve
kağıdın bir bölümünü kullanma eğilimindedirler. İnsan figürlerinde el ve
ayakların çizilmemiş olması güvensizliği ve çevreye uyumda yaşanılan
güçlüğü,iletişim eksikliğini,paylaşım azlığını,kendinden başka insanlarla
birlikte olmamayı,bencilliği de ifade etmektedir. Güvensiz çocuğun resimlerindeki
çizgiler daha çok silik ve kesik kesiktir.
HİPERAKTİF ÇOCUKLARIN RESİMLERİ:Taşkın ve çok renkli resim
çizerler.Gerilimli oldukları için genelde karalamayı tercih ederler ve resimleri hep
yarım kalır. Çizdiklerinde ise resimleri çok büyük olur.
CİNSEL KİMLİK KARMAŞASI : Anne ve babaya aşırı yaklaşılması,
zıt cinsel kimlikte çizimlerde yoğunlaşma, ev resimlerinde yatak odasının çizimi,
etek giyen,çocuk emziren baba , ava giden sakal bırakan anne figürlerinin çizilmiş
olması bize bazı ipuçları vermektedir.
AİLEDE İLETİŞİM PROBLEMLERİNİN OLDUĞUNU İFADE EDEN RESİMLER
Ailede iletişim kopukluğu ,aileyi konu alan resimlerde açıkça görülmektedir.
Resimde aile üyelerinin birinin veya birkaçının eksikliği.. ,(
annenin,babanın,kardeşlerin,aile içinde yaşayan diğer fertlerin
hala,amca,dede,ninenin ..... çizilmemiş olması ) Aile fertlerini çizmeyi
rededmesi,ebeveyn figürlerinin olmaması parçalanmış aileyi ,sevgi eksikliğini , Anne
baba ve çocukların arasına nesnelerin yerleştirilmesi,aile bireylerinin arasına
köprü , gökdelen evler ,yol, ırmak ,ağaçların................. çizilmesi,
iletişim problemlerinin bir göstergesi olarak kabul edile bilinir.Anne babanın çok büyük çocuğun çok küçük veya anne babadan birinin büyük
diğerinin küçük çizilmiş olması ailede baskıyı aile fertleri arasında problemin
olduğunu baskıcı ve otoriter tutumu,anne babanın çok abartılı çizimi onlara
duyulan hayranlığı da temsil edebilir.Resimde küçük kardeşin anne babanın elinden tutuyor olması ve diğer çocuğun çok
uzaklarda çizilmesi veya hiç çizilmemiş olması,sevgi yoksunluğunu ,kardeş
kıskançlığını ,kendisini yok saydığını, iç çatışmaların bir göstergesi
olabileceği düşüne bilinir.
RESİMLERDE Kİ FİGÜRLERİN ANLAMLARI İNSAN FİGÜRÜNDE Kİ KISIMLARIN
ANLAMLARI
Büyük veya çok küçük kafanın çizilmesi zihinsel aktivite de problemlerin
olduğunu,zihinsel geriliği ifade eder.Vücudun organlarının çizilmemesi veya eksik bırakılması endişe
duyulan,rahatsızlık hissedilen kısımları yansıtır.Kolların abartılı çizimi aile içi ve çocuğa yönelik şiddeti, Kolların
çizilmemesi ise güç ve kuvvetin azlığını,Ağzın büyük veya küçük çizimi dil ve konuşma problemi Ağzın çizilmemesi
iletişim problemlerini....Gözlerin büyük çizimi merakı,boş ve anlamsız bakan gözlerin olması görme
problemini ve görmeye bağlı öğrenme problemlerini...Burunun abartılı çizimi astım ,bronşit vb. solunum yoluna bağlı problemlerin
olduğunu...burunun çizilmemesi güç savaşını,güçsüzlüğü,desteksizliği..Kulakların normalinden farklı ,büyük veya küçük çizimi işitmeye bağlı
problemlerin olduğunu....Ellerin çok büyük çizilmesi dayağı ,şiddeti,çalma eylemlerini,çok küçük
çizilmesi ise güvensizliği,çevreye uyum güçlüğünü ....Ayakların abartılı çizimi kendine olan güveni,küçük çizilmesi ise güvensizliği
ve yardımsızlığı,Cinsel organların çizimi saldırganlığı,aşırı endişeyi ve anne babayı çıplak
görmüş olmayı temsil etmektedir.
EV FİGÜRLERİNİN YORUMLANMASI
Ev çocuğun duygusal yaşamının oluştuğu merkezdir. Evin saydam olarak
çizilmesi,yaşamı canlılığı , içini göstermeyen duvarların çizilmiş olması ise
karamsarlığı,yaşam ifadesinde ki güçlükleri,kendini anlatmakta karşılaşılan
zorlukları ifade etmektedir.Evlerdeki bacalardan yükselen kalın dumanlar aile için de yaşanılan
kavgaları,çatışmaları ,sürtüşmeleri gösterir.Yüksek binalar ve gökdelenler çocuktaki özlem ve komplekslerin ,gerginliğin
yansımasıdır . Ezilme ve başkaldırı vardır.Evlerden çıkan yollar rehberliğe ,yol gösterilmeye duyulan ihtiyaçtır.Resimlerde, insan resimlerinin azlığı veya yokluğu sosyal ilişkilerde kopukluğu
belirtir.İnsan figürünün çokluğu ise sosyal ilişkilerde ki gelişmişlik düzeyini
belirtir.Çizilen kuş resimleri özgürlüğe duyulan ihtiyaç hasrettir.Çizilen ağaçlarda meyve olması verimli olma isteği yeşil yapraklı ağaçlar
canlılığı,solmuş yapraklı ağaçlar ve yaprak dökümü ölüm isteğini,ağaç
köklerinin olması içgüdüye önem vermesi ve bağımlılık duygularını yansıtır.Resimlerde çok bulut veya koyu renkli bulutların olması çözülemeyen problemleri
ifade etmektedir.
Çocuk Resimlerinin Yorumlanmasında Dikkat Edilmesi Gereken
Hususlar