Bazı ebeveynler çocuklarını güvenlik sınırlarını zorlayana kadar keşif girişimlerinde serbest bırakırlar ve bundan mutludurlar bazı ebeveynler ise çocuklarının keşif merakını endişeyle karşılarlar. Özelikle modern toplum yaşamında fazla korumacılığın bir ebeveynlik normu haline geldiğini görüyoruz. Çocuğun kendi kendine keşfetmesine izin vermek yerine, sonucu söylemek ve ne olacağını göstermek çok daha yaygın bir anne babalık uygulaması. Korku bulaşıcıdır, çocuklar ebeveynlerinin endişelerini alıp doğal meraklarını kendi kendilerine söndürebilirler ve bu durum çoğu zaman keşfetme konusundaki özgüvenlerini tamamen ortadan kaldırır. Oysaki çocuklar kendileri için bir şeyler yapabilmeye çok heveslidirler. Çocukların özgüven geliştirebilmeleri için kendilerini içinde bulundukları dünyanın aktif bir bireyi olarak görebilmeleri gerekir. Bir çocuğun çevresindeki dünyayı keşfederken yaşadığı heyecanın kazanımını düşündüğümüzde,  keşif yolculuğu sırasında oluşabilecek birkaç sıyrık ve yaranın aslında hiç önemi yoktur.   

Keşfetme bir çocuğa neler öğretir?

Bir çocuk keşifler yaparak, öğrenmenin ne kadar keyifli bir şey olduğunu öğrenir. Keşifler sayesinde çocuk ne kadar akıllı, kararlı ve yeterli olduğunu görür böylece kendine güvenmeyi öğrenir. Ayrıca, keşifler yaparak bir çocuk ne istediğini ve onu nasıl elde edeceğini öğrenir. Bu da kendini mutlu etmeyi başarması demektir. 

Çocuklarımızın keşfetme motivasyonunu pekiştirmek için neler yapmalıyız?

Çocuğunuza tehlikeli olmadığı sürece mümkün olduğunca çok, çevrede deney yapma fırsatı sunun. Mesela, yeni yeni yürümeye başlayan bebeğiniz koltuğa tırmanmaya çalışıyorsa “dur yapma, çıkamazsın, düşersin” demek ya da kucağınıza alıp koltuğa kendiniz çıkartmak yerine poposundan hafifçe kaldırıp destek vererek koltuğa tek başına çıkma deneyimi yaşamasını sağlayın. Çocuğunuzun tek başına oyun oynamasına izin verin. Kendi işini kendisinin yapmasını destekleyerek, örneğin yemeğini küçüklükten itibaren kendi kendine yemesine izin vererek çocuğunuzun öğrenme deneyimini arttırın. Keşif girişimlerine müdahalenizi sınırlı tutun. Yaratıcılığını destekleyin. Örneğin tencereleri davul olarak kullanın, çocuğunuzun kaşıklarla müzik yapmasına izin verin.  Üzerini ya da etrafı kirletmesi konusundaki endişelerinizi azaltın, hatta bu durumu hiç dert etmeyin. Çocuğunuz zihinsel ve fiziksel becerilerinin sınırlarını keşfederken ona destek olmak için zaman ayırın, yani yanında olun onu gözlemleyin. Çocuğunuzun başarılarını takdir edin. Başaramasa bile çabalarını fark edin, övün. Bir kazayla karşılaştığında da çocuğunuza onu anladığınızı hissettirin, her şeyin yolunda olduğunda söyleyin.

Gelişim Uzmanı Psikolog Sinem Olcay

İstanbul Parenting Class

Zeytinoğlu Cad. Arzu 1 Apt. No:2 Diare:27 Etiler/İstanbul