|
TIRNAK YEME
Tırnak yeme;tırnağı, tırnak etini diş ile koparma ve kemirme
eylemidir. Çocuklar genelde kopardıkları tırnağı
yemezler.
Tırnak yeme davranışı genellikle 3-4 yaşlarında
görülmeye başlar;çok nadir olarak da 5 aydan sonraki
erken dönemlerde de görülebilir.
Tırnak yeme çocuklar arasında özellikle ergenliğe
geçişte çok sık görülen bir davranış
bozukluğudur.Araştırmalar yüz çocuktan 35inde, yüz
ergenin ise 45`inde tırnak yeme davranışının görüldüğünü
ortaya koymaktadır.Bu alışkanlığın bazı insanlar da
ileriki yaş dönemlerinde de devam ettiği görülmektedir.
Tırnak yeme hayatın hangi döneminde ortaya çıkarsa
çıksın bir uyum ve davranış sorunu olarak düşünülmeli ve
gerekli önlemler alınmalıdır.
NEDENLER
Herhangi bir nedenden dolayı çocuğun yaşadığı üzüntü,
sıkıntı, korku ve öfke duygularını bu davranışla dışa
vurması
Çocuğun yaşadığı gerilim ve kaygılar
Çocuğun kendisine duyduğu güvensizliği bu şekilde
belirtmesi
Aile içinde aşırı baskıcı ve otoriter bir eğitim
uygulanması
Çocuğun cezalandırılmaktan ve eleştirilmekten dolayı
duyduğu kaygı
Aile içinde veya çevresinde tırnak yiyen bir modelin
varlığı
Çocuğun kendisini aile içinde değersiz hissetmesi
Çocuğun saldırganlık dürtülerini tırnak yiyerek dışa
vurması
Yeni bir kardeşin doğumu yada anne babanın çocuklar
arasında ayrım yapması sonucu çocuğun yaşadığı
kıskançlık duyguları
Çocuğun anne babadan yeterli ilgi ve sevgi görememesi
Anne babanın boşanması, sevilen birinin hastalanması
yada kaybı gibi stres yaratan durumlar
Aile içi huzursuzluklar ve iletişim problemleri
ÖNERİLER
Davranış iyice kalıplaşmadan, erken dönemde kalıcı bir çözüm
bulunmalı ve davranış ortadan kaldırılmalıdır.
En kalıcı çözüm davranışı ortaya çıkartsan sebepleri
bulup onları ortadan kaldırmaktır.
Tırnak yeme davranışının altında yatan psikolojik
nedenleri ve nasıl çözülebileceğini öğrenmek için Okul
Psikolojik Danışmanından, Rehberlik ve Araştırma
Merkezlerinden veya Psikologlardan yardım alınabilir.
Çocuğun tırnağına acı biber, oje, uhu vb. maddeler
sürme, çocuğu bu davranışından dolayı azarlamak,
eleştirmek, korkutmak, cezalandırmak doğru bir çözüm
yolu değildir. Bunlar çocukta bu davranışının
pekişmesine yol açabilir.
3-4 yaşına kadar görülen tırnak yeme davranışını anne
babalar görmezden gelebilirler. 4 yaşından sonra da
devam etmesi durumunda önlem alınmalıdır.
Çocuğa duygu ve düşüncelerini rahatça ifade edebileceği
bir ortam sağlanırsa bu davranış azalabilir. Çocuk
üzüntü, sıkıntı, öfke gibi duygularını anne babasıyla
paylaşabilirse bu duygularını dışa vurma yolu olarak
tırnak yemeyi seçmeyecektir.
Çocuğu korku ve kaygı yaratan durumlardan uzak tutmak
gerekir.
Küçük çocuklara şiddet içerikli korku filmleri
izlettirilmemelidir.
Aile içindeki kavgaları ve huzursuzluğu en aza indirmek
gereklidir.
Çocuğa bu davranışın doğru bir davranış olmadığı,
kendisine zarar verdiği uygun bir diller anlatılabilir.
Kız çocuklarına düzgün ve bakımlı tırnakların onu nasıl
güzel, erkek çocuklara ise yakışıklı gösterdiği
söylenebilir.
Çocuk bu davranışı ilgi çekmek için yapıyorsa tırnak
yediği zamanlarda çocukla ilgilenilmemelidir.
Çocuk tırnak yediği zaman ilgisi başka tarafa
çekilebilir. Oynamak istediği bir oyun, izlemek istediği
bir çizgi film, yapmak istediği bir etkinlik işe
yarayabilir.
Çocuk gece tırnak yiyorsa hatırlatıcı olması için
yatmadan önce onu rahatsız etmeyecek kalınlıkta bir
eldiven giydirilebilir.
Tırnak yemenin yerine geçebilecek sakız, kuruyemiş, vb.
bazı durumlarda işe yarayabilir.
Bu durumun değişmesi için çocuk da istekli hale
getirilmeli ve değişim için çaba harcaması
sağlanmalıdır.
Çocuk kendi tırnak bakımıyla ilgilenir hale
getirilebilir. Tırnak bakımının sorumluluğunu alır,
tırnaklarını kendisi keser,törpüler ise bu davranışı
yapması önlenebilir.
Tırnak yeme davranışının değişmesinde davranış
değiştirme de aşamalı yaklaşımdan yaralanılabilir.
Alışkanlığı Tersine Çevirme Aşamaları
Çocuğun isteği ve katılımıyla uygulanabilir.6 yaş ve
üstü çocuklarla uygulanabilir.
1) Rahatsızlığın Gözden Geçirilmesi:Çocukla birlikte bu
alışkanlık nelere yol açtığı,neden bu alışkanlığı
bırakmak istediği saptanır.
2) Farkındalık Eğitimi- Ortaya Çıktığı Durumları
Saptama:Siz ve çocuğunuz ayrı ayrı bu alışkanlığın ne
zaman ortaya çıktığını kaydedin.Bir hafta sonra
yazdıklarınızı karşılaştırın.
3) Alternatif Tepki:Alışkanlığı önlemek için alışkanlık
yapan davranış yerine insanlara garip gelmeyecek ve
çocuğu engellemeyecek bir davranış konulur.Örneğin
tırnak yeme yerine elinde herhangi bir şeyi tutma
4) Düzeltici ve Önleyici Tepki:Tırnak yeme yerine
kullanılacak davranışı bu davranın ortaya çıkmasını
önlemek için kullanma
5) Bağlantılı Davranış:Tırnak yemeden önce nasıl
davrandığını gözlemleyin ve tırnak yeme yerine
koyduğunuz davranışı bu tırnak yeme davranışı öncesi
sergilediği davranışı durdurmak için kullanmasını
sağlayın.
6) Gevşeme Çalışması:Bedensel ve Psikolojik açıdan
çocuğu rahatlatmak için gevşeme egzersizleri
yapılabilir.
7) Toplumsal Destek:Çocuğun davranışı değiştirmeyle
ilgili girişimleri ve çabaları desteklenmeli
8) Deneme:Çocuğun alışkanlık haline getirdiği davranış
yerine belirlenen yeni davranışı uygulamasını sağlama
9) Kayıt:İlerleme olup olmadığını görmek için
alışkanlığın görülme sıklığının günlük olarak
kaydedilmesi |