|
Tuvalet
eğitimi için ‘doğru’ yaş çocuğun hazır olduğu zamandır. Uzmanlar, tuvalet
eğitimi için en uygun zamanın iki yaş ve sonrası olduğunu belirtiyor ve kesinlikle
zorlanmaması gerektiğini önemle vurguluyor. Zorlamak çocuğu psikolojik yönden
olumsuz etkileyebiliyor. Çocuk tuvalete ya da oturağa oturduğunda ağlıyorsa hemen
kaldırmak en yerinde davranıştır. İki yaşındayken gündüz, 3.5-4 yaşındayken
gece kontrolü yapılarak tuvalet alışkanlığı kazandırılabilir. Buradaki amaç
davranışı kontrol altına almaktır. Anneler genellikle bebekleri 12-18 aylık
olduğunda hevesle tuvalet problemini çözmeyi isterler ancak çocuğun tuvaletinin
geldiğini hissedebilmesi ve tutabilmesi için kas kontrolünün gelişmesi gerekir. Bu da
ancak çocuk 2 yaşına geldiğinde gelişir. Henüz kas kontrolü gelişmemiş olan
çocuk, tuvaletinin geldiğini hissetse bile vücut yapısı tuvaletini tutabilecek
güçte değildir. Bu yüzden annelerin sabırlı olması gerekir. Organik bir bozukluk
söz konusu olmadıkça, 4-5 yaşına gediği halde hala altı bağlı dolaşan çocuk
yoktur.
Bez kullanmaktan yeni kurtulan bir
bebeğin hemen tuvalete oturmasını beklemek doğru olmaz. Tuvalet eğitimine başlarken
bir oturaktan yararlanmak anneye yardımcı olabilir. Ancak çocuklar oturağa oturmayı
da çabuk benimsemeyebilir. Uzmanların bu konuda bazı önerileri var. Çocuklar
genellikle büyüklerini taklit ederler, tuvalet ve oturağın aynı şey olduğu ve
anneyle babanın tuvaleti, çocuğunsa oturağı kullanacağı anlatılabilir. Bir başka
yol resimli kitaplardan faydalanmaktır. Oyuncaklarından birini oyunla karışık
oturağa oturtarak anlatmak da yol gösterici olabilir. Bu eğitimde annenin sabırlı
davranması çok önemlidir. Çocuğu zorlamak ya da aceleci davranmak, bazı problemlerin
çıkmasına neden olabilir. Anne tarafından zorlanan çocuk tepkisini yatağını
ıslatarak gösterebilir. İlk başlarda küçük kazalar olabilir ve etraf kirlenebilir,
bu durumda anne sabırlı ve hoşgörülü olmalıdır. Oturağa oturduğunda çocuk
cesaretlendirilmeli ve rahatlaması sağlanmalıdır. Eğer tuvaletini yaparsa
alkışlanmak onu teşvik eder ve tuvalet alışkanlığını daha çabuk kazanır. Oturak
kesinlikle korkutma aracı olarak kullanılmamalıdır. Çocuk ağlayıp oturmayı
reddediyorsa buna zorlanmamalı ve ona sevgiyle yaklaşarak tuvaletini oturağa yapması
gerektiği anlatılmalıdır.
Eğer çocuk 18 aylıktan küçükse, bezinin kirlendiğinin farkına varmıyor ya da
çişini yaptığında oluşan su birikintisinin kendisiyle ilgili olduğunu anlamıyorsa,
tüm çabalara rağmen oturağa oturmayı reddediyorsa çocuk tuvalet eğitimine hazır
değil demektir.
Genellikle kızlar erkeklerden önce tuvalet eğitimi alır şeklinde bir görüş aileler
arasında yaygındır. Kızlar erkeklerden önce olgunlaşıp, bazı şeyelerin farkına
vardıkları için tuvalat eğitimini erken yaşta kazanırlar. Aynı şekilde kızlar
tuvaletlerini tutmayı da erken öğrenirler. Uzmanlar ise erkek çocukların çişlerini
tuvalete yapmaya daha gönüllü oldukları konusunda birleşiyorlar. Erkek çocuklar
çişlerini yaparken görebildikleri için bu durumu daha kolay anlayabiliyorlar.
- Çocuk oturağa düzenli olarak oturtulmalıdır.
- Başarılı olduğu zaman övülmeli, küçük kazalarda görmemiş gibi
davranılmalıdır.
- Sıcak havalarda alıştırmalar daha kolay yapılabilir. Çocuk çıplak
olarak dolaştırılarak alışması sağlanır.
- Belli bir metoda sadık kalınmalıdır. Evden dışarıda da bezsiz
dolaştırılmalıdır. Böylece çocuğun kafası karışmaz.
- Lazımlık belli bir yerde tutulursa acil durumlarda çocuk onu hemen
bulabilir.
Oturağa alışmış olan çocuk bir
süre sonra tuvaleti (klozeti) kullanmaya başlıyacaktır. Çocuk tuvaleti kullanacak
kadar ilerleme gösterince, klozetin üzerine konabilen bir adaptör (küçük klozet
kapağı) alınabilir. Özellikle üç yaşından sonra çocuk tuvaleti kullanmaya
geçmiş olmalıdır. Bu alışkanlık ona yuvada zorluk çıkartmaz yalnız kendi
oturağını kullanan çocuk yuvaya gittiğinde tuvalete yapma sorunuyla
karşılaşabilir. |